Fundi i paprekshmërisë në Damask dhe “mburoja” diplomatike e Tel Avivit
Atef Najib, kushëriri i presidentit të rrëzuar Bashar Al-Assad dhe ish-shef i sigurisë politike në qytetin e Daraas, u paraqit të dielën para Gjykatës së Katërt Penale në Damask, sipas raporteve nga televizioni Al-Ikhbariya.
Media televizive transmetoi pamje që shfaqnin Najib-in brenda kafazit të të pandehurve, pasi u shoqërua në gjykatën e kryeqytetit sirian.
Një gjykatës deklaroi se këto seanca përbëjnë gjyqet e para të drejtësisë tranzicionale në Siri, ku përfshihen si të paraburgosur (si rasti i Najib), ashtu edhe të pandehur që aktualisht i janë shmangur drejtësisë.
Ndër të arratisurit kryesorë renditen vetë Bashar Al-Assad, vëllai i tij Maher Assad (komandant i Divizionit të Katërt), ish-ministri i Mbrojtjes Fahd Jassem al-Freij, si dhe ish-shefat e inteligjencës ushtarake Laith al-Ali dhe ëafiq Nasser. Gjyqi u njoftua se do të shtyhet për më 10 maj.
Najib, i arrestuar në janar të vitit të kaluar, akuzohet si një nga protagonistët e parë të dhunës ndaj civilëve në Daraa, vatra e kryengritjes së vitit 2011. Ai fajësohet veçanërisht për arrestimin dhe torturimin e fëmijëve që shkruan slogane kundër regjimit, ngjarje kjo që shërbeu si shkëndija e protestave mbarëkombëtare.
Sundimi 25-vjeçar i Assadit dhe epoka e Partisë Baath përfunduan në dhjetor 2024 me ikjen e tij në Rusi, duke i hapur rrugë administratës kalimtare të Ahmad al-Sharaa në janar 2025.
Po “kasapët” e Izraelit, kur e kanë radhën?
Pyetja mbi përgjegjshmërinë e liderëve izraelitë mbetet një nga paradokset më të mëdha të drejtësisë ndërkombëtare. Ndërsa në Siri po shohim fillimin e një procesi pas-diktatorial, për krimet e pretenduara në Gaza dhe territoret e pushtuara, Gjykata Penale Ndërkombëtare (GJPN) ka lëshuar urdhërarreste për liderë si Benjamin Netanyahu.
Megjithatë, zbatimi i tyre mbetet peng i politikave globale dhe i mbështetjes së palëkundur nga fuqitë perëndimore, çka krijon një ndjenjë të thellë pabarazie në sytë e opinionit publik botëror.
Diferenca kryesore qëndron te stabiliteti i sistemit shtetëror. Ndërsa regjimi i Assadit u shemb duke i lënë zyrtarët e tij të ekspozuar para gjykatave të reja, struktura ushtarake dhe politike e Izraelit mbetet e mbrojtur nga një mburojë e fuqishme diplomatike dhe ushtarake.
Kjo mbrojtje krijon një mur, ku drejtësia ndërkombëtare godet por pa mundur të depërtojë, duke lënë miliona njerëz të presin për një llogaridhënie që duket se aplikohet vetëm ndaj atyre që humbasin pushtetin ose mbështetjen e aleatëve të mëdhenj.
Radha e drejtësisë për krimet e luftës, pavarësisht autorit, varet shpesh nga ndryshimi i ekuilibrave të forcës. Historia e Sirisë tregon se askush nuk është i paprekshëm përgjithmonë, por në rastin e Izraelit, rruga drejt një “Nurembergu” modern duket ende e gjatë dhe e bllokuar nga vetoja gjeopolitike.
Derisa standardet e dyfishta të marrin fund, drejtësia do të mbetet selektive: e shpejtë për të mundurit dhe e paarritshme për ata që mbajnë ende timonin e fuqisë ushtarake. /tesheshi
