Për fat të keq, edhe Tirana në një linjë me Beogradin ne “bythë e brekë” me shtetin sionist
Me kërkesë të qeverisë serbe, Komisioni për Mbrojtje dhe Punë të Brendshme i Parlamentit Serb mbështeti marrëveshjen me shumicë votash dje, më 29 prill, duke lejuar zbatimin e saj të përkohshëm përpara se të miratohet zyrtarisht nga Asambleja Kombëtare. Urgjenca e zbatimit, siç u tha, rrjedh nga dërgesa e pritur e pajisjeve ushtarake nga Izraeli, të destinuara për të pajisur Ushtrinë Serbe.
“Fillimi sa më i hershëm i zbatimit të marrëveshjes së propozuar do të mundësonte nënshkrimin dhe hyrjen në fuqi sa më të shpejtë të kontratës në lidhje me sigurimin e armëve dhe pajisjeve ushtarake dhe përmirësimin e aftësive operacionale të Ushtrisë Serbe”, thuhet në dokumentin e siguruar nga BIRN.
Miliarda për një shtet që kryen gjenocid
Prokurimi i pritur ka shumë të ngjarë të lidhet me kompaninë izraelite të prodhimit të armëve Elbit Systems. Në fillim të vitit të kaluar, Elbit Systems i shiti Serbisë sisteme të përparuara artilerie dhe dronë me vlerë 335 milionë dollarë. Në gusht të vitit 2025, u nënshkrua një kontratë tjetër me vlerë 1.6 miliardë dollarë për furnizimin e Beogradit me dronë, raketa me rreze të gjatë veprimi, sisteme lufte elektronike dhe pajisje të tjera ushtarake. BIRN raportoi gjithashtu në maj se Serbia planifikonte të prodhonte dronë në territorin e saj së bashku me Elbit, gjë që Presidenti serb Aleksandar Vuçiç e konfirmoi më vonë.
Paralelisht, eksportet serbe të armëve në Izrael janë rritur tashmë 42-fish që nga viti 2023, duke arritur në 114 milionë euro vitin e kaluar, pavarësisht akuzave se Izraeli kreu gjenocid në Gaza dhe thirrjeve nga ekspertët e të drejtave të njeriut të Kombeve të Bashkuara për të ndaluar dërgesat e armëve në vend.
Bogdan Radovanoviç, një anëtar i parlamentit nga Fronti i Gjelbër-i Majtë i opozitës (ZLF), i cili votoi kundër marrëveshjes në mbledhjen e Komitetit të Sigurisë, i tha BIRN se asnjë përfaqësues i Ministrisë së Mbrojtjes nuk dha një shpjegim të detajuar se pse kjo ishte urgjente ose nëse lidhej me marrëveshje të ndryshme me kompaninë Elbit Systems.
“As nuk u njoftova për dilemat se çfarë do të thotë saktësisht ‘mbrojtja e ndërsjellë’ dhe nëse, për shembull, Mossad-i tani do të ketë autoritetin për të ‘mbrojtur reciprokisht’ të dhënat sekrete të përbashkëta në territorin tonë”, tha Bogdanoviç, i cili theksoi se kundërshton marrëveshjet me një vend që ai beson se po kryen gjenocid në Gaza.
Iniciativa për marrëveshjen erdhi nga Izraeli, pas së cilës u mbajtën dy videokonferenca gjatë të cilave u ranë dakord për detajet e marrëveshjes, sipas shpjegimit të dhënë anëtarëve të komisionit parlamentar. Marrëveshja, e siguruar nga BIRN, thotë se në Serbi Ministria e Mbrojtjes do të jetë përgjegjëse për zbatimin e saj, ndërsa në Izrael është Drejtoria e Sigurisë së Sistemeve të Mbrojtjes (DSDE), e njohur më mirë si Malmab, një organ brenda Ministrisë së Mbrojtjes Izraelite që vepron gjithashtu në një kapacitet inteligjence, pasi është e angazhuar në marrjen e informacionit teknologjik dhe të dhënave të inteligjencës jashtë vendit.
Çfarë thotë saktësisht dokumenti?
Të dyja vendet ranë dakord që çdo mosmarrëveshje nuk do të bëhej publike dhe se çdo mosmarrëveshje ose mosmarrëveshje “nuk do t’i nënshtrohet asnjë gjykate apo gjykate kombëtare ose ndërkombëtare, as ndonjë ligji”: “Secila palë merr përsipër të përmbahet nga çdo publikim publik në lidhje me fushat e bashkëpunimit dhe aktiviteteve të ndërsjella sipas kësaj marrëveshjeje, përveç nëse pala tjetër miraton me shkrim.”
Marrëveshja gjithashtu përcakton që të dyja vendet kanë të drejtë të dërgojnë delegacione ekspertësh të sigurisë për të vizituar territorin e palës tjetër herë pas here “kur është e përshtatshme për të dyja palët”. Marrëveshja mbulon çdo transferim ose shkëmbim informacioni të klasifikuar në lidhje me sipërmarrje të përbashkëta, kontrata, si dhe “shitjen e pajisjeve të mbrojtjes, ose armatimeve, njohurive ose përvojës praktike ushtarake (know-how) ose mallrave me përdorim të dyfishtë, softuerëve ose teknologjisë”.
Ajo zbatohet për të gjitha subjektet juridike të përfshira në çështjet e mbrojtjes, qofshin private apo shtetërore, si dhe çdo transferim informacioni të klasifikuar midis përfaqësuesve të subjekteve, punonjësve ose konsulentëve të tyre, pavarësisht nga statusi i tyre. Zbulimi i informacionit të klasifikuar ndaj një “pale të tretë”, d.m.th. një zyrtari qeveritar, kontraktori, punonjësi i një kontraktori ose ndonjë “organizate ndërkombëtare“, është i ndaluar.
Në rast të një “shkeljeje sigurie” ose dyshimi për njërën prej tyre, shteti në të cilin ka ndodhur duhet të njoftojë tjetrin, të fillojë një hetim, të komunikojë rezultatet e hetimit dhe detajet e “masave korrigjuese të marra” për të siguruar që kjo të mos përsëritet. /tesheshi
