Ngushtica që është bërë lak në qafë ekonomisë botërore
Sulmi ndaj një anijeje kontejnerësh që lundronte nëpër Ngushticën e Hormuzit dje mund të ketë bërë që disa pronarë anijesh të rishqyrtojnë planet e tyre për t’u larguar nga zona, por duket se transporti detar po vazhdon normalisht në të dy drejtimet të premten.
Dy anije cisterna të ngarkuara plotësisht po nisen nga Gjiri Persik, ndërsa katër anije transportuese shumë të mëdha nafte bruto (VLCC) të zbrazëta dhe hyrëse janë midis anijeve që lëvizin përgjatë bregdetit të Omanit, sipas të dhënave të gjurmimit të transportit detar. Rruga jugore operohet nga Omani dhe koordinohet nga Shtetet e Bashkuara.
Sulmi ndaj Ever Lovely të enjten – i pari që nga nënshkrimi i marrëveshjes së përkohshme të paqes SHBA-Iran – ka bërë që disa pronarë dhe kapitenë të tërhiqen, thanë pronarët e anijeve. Të paktën një kompani me seli në Azi ka rishikuar planet e saj të mëparshme për t’u tërhequr dhe u ka thënë stafit se anijet në Gjirin Persik do të duhet të qëndrojnë në vend ndërsa drejtuesit rivlerësojnë opsionet e tranzitit, sipas një memoje të parë nga Bloomberg.
Por sulmi nuk duket se e ka prishur plotësisht kthimin gradual në normalitet. Kalimet mesatare ditore të cisternave para sulmit ishin rritur në më shumë se 20 në ditë pas marrëveshjes, nga vetëm gjashtë në ditë për pjesën më të madhe të luftës, sipas të dhënave nga Vortexa.
Anijet që nisen përmes Ngushticës së Omanit përfshijnë një cisternë Aframax të destinuar për në Indi dhe një cisternë të vogël që i nënshtrohet sanksioneve të SHBA-së. Një VLCC e ngarkuar plotësisht që transporton naftë nga Emiratet e Bashkuara Arabe ka hyrë gjithashtu në ngushticë, së bashku me një cisternë produktesh që transporton ngarkesë nga i njëjti eksportues.
Në drejtim të kundërt, një VLCC e zbrazët e destinuar për në Basra, Irak, ka hyrë në ngushticë së bashku me tre anije të tjera të destinuara për në Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa një transportues LNG pranë Khor Fakkan duket se po përpiqet gjithashtu të kalojë.
Disa anije kanë zgjedhur rrugën veriore përtej Iranit – një opsion i njohur nga Organizata Ndërkombëtare Detare – për të dalë nga Gjiri Persik. Një cisternë me flamur të Koresë së Jugut dhe një tjetër e destinuar për në Indonezi, si dhe një anije mallrash, u përpoqën të largoheshin duke lundruar afër bregdetit iranian.
Ngushtica e Hormuzit dhe menaxhimi i saj mbeten pika kyçe mosmarrëveshjeje midis Teheranit dhe Uashingtonit. Këtë javë, Shtetet e Bashkuara thanë se Irani duhet ta mbajë ngushticën pa pagesë dhe të sigurojë që të mos vendosen tarifa për anijet nëse dëshiron një marrëveshje paqeje të qëndrueshme.
Sekretari i Shtetit Marco Rubio vizitoi vendet arabe të Gjirit dhe tha se nëse Irani vendos tarifa në Hormuz, asgjë nuk do t’i ndalonte qeveritë të bënin të njëjtën gjë në “pikat kyçe” të tjera të transportit detar, gjë që ai tha se do të çonte në kaos.
Shtetet e Bashkuara kanë ushtruar presion mbi Omanin, i cili gjithashtu kufizohet me ngushticën, që të mos krijojë një sistem të përbashkët tarife me Iranin. Sulltanati ka dërguar mesazhe të përziera. Të martën, ai lëshoi një deklaratë të përbashkët me Teheranin duke thënë se të dy palët do të diskutonin menaxhimin e trafikut në ngushticë dhe kostot e lidhura me të. Të enjten, Rubio tha se Omani e kishte siguruar atë se nuk i mbështeste tarifat.
“Ata nënshkruan deklaratën duke thënë se nuk do të kishte tarifa ose taksa,” tha Rubio, duke iu referuar një deklarate të përbashkët midis Shteteve të Bashkuara dhe Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit që tha se palët “refuzuan çdo tarifë, tarifë ose përpjekje për të vendosur kontroll mbi Ngushticën e Hormuzit”. /tesheshi
