Rama po merr goditje edhe nga miqtë e tij ndërkombëtarë
Ndërsa mijëra qytetarë protestojnë prej javësh në sheshin “Nënë Tereza”, kryeministri Edi Rama vazhdon të vizatojë. Lapsi lëviz mbi letër, duke krijuar forma abstrakte, ndërsa jashtë zyrës së tij Shqipëria po merr formë një tablo krejt tjetër.
Ajo po ndryshon jo sipas një projekti të qartë kombëtar, por nën peshën e interesave ekonomike, marrëveshjeve të diskutueshme dhe një modeli qeverisjeje që e ka përqendruar pushtetin në pak duar.
Por ndërsa dora e kryeministrit vizaton mbi letër, vetë baza politike mbi të cilën është ndërtuar pushteti i tij duket se po lëkundet. Sepse pushteti i ngjan rërës. Sa më fort të përpiqesh ta mbash, aq më shpejt ai rrëshqet midis gishtërinjve.
Pas 13 vitesh në krye të qeverisë, Edi Rama vazhdon ta paraqesë veten si arkitektin e një Shqipërie të re. Megjithatë, pushteti i përqendruar për një kohë të gjatë krijon gjithmonë iluzionin e qëndrueshmërisë.
Pikërisht në atë çast nis edhe procesi i konsumimit të tij. Shenjat vijnë njëkohësisht nga brenda dhe nga jashtë, nga aleatët dhe kundërshtarët, nga qendra dhe periferia. Një prej tyre erdhi dje nga një drejtim i papritur.
Lordi Nathaniel Rothschild, njeriu që luajti një rol të rëndësishëm në krijimin e lidhjeve mes qeverisë shqiptare dhe investitorëve amerikanë, ka shprehur publikisht shqetësimin e tij për mënyrën se si po trajtohen disa prej pasurive më të rëndësishme natyrore dhe kulturore të vendit.
Sipas tij, reduktimi i sipërfaqes së mbrojtur të Parkut Kombëtar të Butrintit dhe ndryshimet ligjore të viteve të fundit ngrejnë pikëpyetje serioze në lidhje me përputhshmërinë e tyre me detyrimet ndërkombëtare të Shqipërisë dhe me aspiratën e saj për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Ndërkohë, presioni i brendshëm po bëhet po aq i dukshëm. Protestat e vazhdueshme kanë krijuar një klimë të re politike, në të cilën pakënaqësia nuk kufizohet më vetëm te kundërshtarët tradicionalë të qeverisë.
Në shumë raste, ajo po shfaqet edhe brenda zonave që prej vitesh konsideroheshin bastione të padiskutueshme elektorale. Rasti i Poliçanit është ndoshta shembulli më domethënës.
Kundërshtimi i reformës territoriale dhe dorëheqja publike e përfaqësuesve lokalë të Partisë Socialiste tregojnë se pakënaqësia ka depërtuar tashmë në vetë bazën e pushtetit. Kjo nuk është më thjesht një përplasje midis qeverisë dhe opozitës por një shenjë se kontrata politike mes qeverisë dhe një pjese të mbështetësve të saj po vihet në pikëpyetje.
Në të njëjtën kohë, revista britanike “Monocle” ka paraqitur një portret të ndryshëm të kryeministrit. Përtej figurës së politikanit karizmatik dhe komunikuesit të aftë, intervista zbuloi një anë më të tensionuar dhe më pak të kontrolluar të tij.
Ky kontrast nuk do të kishte tërhequr vëmendje në rrethana të zakonshme. Megjithatë, në një kohë kur debati publik dominohet nga emigracioni, ekonomia, arsimi dhe menaxhimi i pasurive kombëtare, çdo detaj merr një peshë më të madhe politike dhe simbolike.
Edi Rama flet shpesh për vizionin e tij afatgjatë dhe për kontratën që pretendon se ka lidhur me shumicën e qytetarëve. Por pyetja thelbësore mbetet e njëjtë: çfarë vlere ka një kontratë politike nëse një pjesë e shoqërisë nuk e ndien më veten pjesë të saj? Çfarë vlere ka një strategji zhvillimi nëse ajo perceptohet si një proces që përfiton pak dhe përjashton shumë?
Debati për Butrintin, për Sazanin, për zonat e mbrojtura, për reformën territoriale dhe për largimin masiv të të rinjve nuk është thjesht një debat për disa vendime të veçanta. Ai është mbi të gjitha, një debat mbi natyrën e vetë pushtetit.
Sa më i centralizuar të bëhet ai, aq më shumë rrezikon të humbasë aftësinë për të dëgjuar, për të reflektuar dhe për të kuptuar ndryshimet që ndodhin në shoqëri. Historia ka treguar vazhdimisht se pushteti nuk shembet domosdoshmërisht nga goditjet e forta.
Më shpesh, ai gërryhet ngadalë nga pakënaqësia, nga lodhja, nga humbja e besimit dhe nga bindja se vendimet po merren larg njerëzve dhe pa pjesëmarrjen e tyre. Dhe pikërisht këtu metafora e rërës bëhet më kuptimplotë se kurrë.
Dora që shtrëngohet fort mbi pushtetin e humbet gradualisht ndjeshmërinë e saj. Ajo nuk e ndien më rërën që rrjedh, nuk i dëgjon më zërat që vijnë nga jashtë dhe nuk e kupton se koha po ndryshon drejtimin e saj.
Kur kjo ndodh, asnjë vizatim, asnjë retorikë dhe asnjë shumicë parlamentare nuk mjafton për ta ndalur rrjedhën e ngjarjeve. Sepse pushteti, ashtu si rëra, nuk humbet menjëherë. Ai tretet ngadalë, derisa në dorë të mos mbetet asgjë tjetër veçse kujtimi i asaj që dikur dukej e përhershme. tesheshi
