Ndryshime të vogla në pamjen e fytyrës mund të jenë ndonjëherë sinjale se diçka nuk po funksionon siç duhet në organizëm. Në disa raste, ato mund të shfaqen edhe te personat me probleme të veshkave, megjithëse vetëm pamja e fytyrës nuk mjafton për të vendosur një diagnozë.
Sëmundja kronike e veshkave shpesh zhvillohet pa simptoma të dukshme në fazat e hershme. Veshkat filtrojnë mbetjet dhe lëngjet e tepërta nga gjaku, ndihmojnë në rregullimin e elektroliteve dhe marrin pjesë në prodhimin e hormoneve të rëndësishme për organizmin.
Kur funksioni i tyre dëmtohet, për shembull për shkak të diabetit ose tensionit të lartë të gjakut, aftësia për të filtruar gjakun gradualisht mund të bjerë.
Zbehje ose ngjyrë e verdhë e lëkurës
Një nga ndryshimet që mund të vërehet te personat me sëmundje të avancuar të veshkave është zbehja e lëkurës.
Veshkat e shëndetshme prodhojnë hormonin eritropoietinë, i cili stimulon palcën e eshtrave për të prodhuar qeliza të kuqe të gjakut.
Kur funksioni i veshkave bie, mund të prodhohet më pak eritropoietinë dhe të zhvillohet anemi.
Si pasojë, organizmi merr më pak oksigjen dhe lëkura mund të humbasë ngjyrën e saj të zakonshme, duke u dukur më e zbehtë ose më e lodhur.
Megjithatë, zbehja mund të shkaktohet nga shumë probleme të tje
Qepalla të fryra dhe ënjtje e fytyrës
Ënjtja rreth syve, veçanërisht në mëngjes, mund të shfaqet kur organizmi grumbullon lëngje.
Veshkat luajnë rol të rëndësishëm në kontrollin e natriumit dhe ujit në trup. Kur funksioni i tyre dobësohet, lëngjet mund të grumbullohen në inde.
Në disa sëmundje të veshkave mund të humbet gjithashtu albumina përmes urinës. Kjo proteinë ndihmon në mbajtjen e lëngjeve brenda enëve të gjakut dhe, kur nivelet e saj bien, mund të shfaqen ënjtje.
Zona rreth syve është veçanërisht e ndjeshme, sepse lëkura aty është shumë e hollë.
Në raste më të theksuara mund të fryhen edhe fytyra, këmbët apo kyçet.
Lëkurë më e errët, gri ose pa shkëlqim
Te personat me dëmtim të rëndë të veshkave, mbetjet metabolike që normalisht eliminohen përmes urinës mund të grumbullohen në gjak.
Kjo gjendje mund të ndikojë edhe në lëkurë.
Disa pacientë me sëmundje kronike të veshkave mund të vërejnë ndryshime në pigmentim, me lëkurë që duket më e errët, gri, e verdhë ose më pak e ndritshme se zakonisht.
Ndryshime të tilla raportohen më shpesh te pacientët me sëmundje të avancuar të veshkave ose te ata që i nënshtrohen dializës.
Sërish, ndryshimet e ngjyrës së lëkurës mund të kenë shumë shkaqe të tjera dhe kërkojnë vlerësim mjekësor.
Ndryshime në ngjyrën e buzëve
Edhe buzët mund të ndryshojnë pigmentim te disa pacientë me sëmundje kronike të veshkave.
Në disa studime është raportuar errësim i buzëve ose njolla më të errëta në gojë, veçanërisht te pacientët që janë në dializë.
Këto ndryshime mund të lidhen me çrregullime hormonale dhe metabolike që shfaqen kur veshkat nuk arrijnë më të eliminojnë normalisht substanca të caktuara nga gjaku.
Megjithatë, pigmentimi i buzëve ndikohet edhe nga gjenetika, ekspozimi në diell, duhani, barnat dhe shumë faktorë të tjerë.
Lëkurë e yndyrshme dhe akne – lidhja mbetet e paqartë
Aknet dhe yndyra e tepërt e lëkurës janë shumë të zakonshme dhe, në shumicën dërrmuese të rasteve, nuk kanë lidhje me problemet e veshkave.
Në Mjekësinë Tradicionale Kineze, zona të caktuara të fytyrës, përfshirë faqet dhe mjekrën, janë lidhur historikisht me funksionimin e organeve të brendshme.
Megjithatë, nuk ka prova të forta shkencore që aknet në një zonë specifike të fytyrës mund të përdoren për të diagnostikuar sëmundje të veshkave.
Sëmundjet kronike mund të ndikojnë në hormone dhe inflamacion, të cilat nga ana tjetër mund ta përkeqësojnë aknen te personat që tashmë kanë predispozitë.
Por puçrrat e vazhdueshme në mjekër ose faqe, të vetme, nuk duhet të interpretohen si shenjë e dëmtimit të veshkave.
Si mund të mbrohen veshkat?
Një pjesë e dëmtimit të veshkave mund të parandalohet ose progresi i tij të ngadalësohet, sidomos kur faktorët e rrezikut zbulohen herët.
Një dietë e ekuilibruar, me më shumë ushqime bimore dhe më pak kripë, mund të ndihmojë në kontrollin e tensionit të gjakut dhe shëndetin metabolik.
Kufizimi i ushqimeve shumë të përpunuara, sheqernave të shtuara dhe konsumit të tepërt të natriumit është veçanërisht i rëndësishëm për personat me rrezik të lartë.
Aktiviteti fizik i rregullt gjithashtu lidhet me rezultate më të mira shëndetësore. Për shumicën e të rriturve rekomandohen rreth 150 minuta aktivitet fizik me intensitet të moderuar në javë, së bashku me ushtrime për forcimin e muskujve.
Kontrolli i tensionit të gjakut dhe diabetit është ndër masat më të rëndësishme për mbrojtjen e veshkave. Objektivat konkrete për tensionin dhe sheqerin në gjak duhet të përcaktohen individualisht me mjekun.
Kujdes edhe me qetësuesit e zakonshëm
Përdorimi i shpeshtë i disa barnave anti-inflamatore jo-steroide, si ibuprofeni dhe naprokseni, mund të dëmtojë funksionin e veshkave, sidomos te personat që tashmë kanë sëmundje të veshkave, diabet, tension të lartë ose dehidrim.
Personat që i përdorin rregullisht këto barna për dhimbje kronike duhet të konsultohen me mjekun ose farmacistin për alternativat më të përshtatshme.
Fytyra nuk mund ta diagnostikojë sëmundjen e veshkave
Ndryshimet në lëkurë, buzë ose rreth syve mund të jenë sinjale që meritojnë vëmendje, por ato nuk mund të tregojnë vetë nëse një person ka sëmundje të veshkave.
Analizat e gjakut dhe urinës, përfshirë kreatininën, eGFR-në dhe albuminën në urinë, janë ndër mënyrat kryesore për të vlerësuar funksionin e tyre.
Nëse ënjtja, lodhja, ndryshimet në urinim ose ndryshimet e pashpjegueshme në lëkurë vazhdojnë, këshillohet një kontroll mjekësor.
