Adidas po përballet me thirrje për bojkot pasi përfshiu ish-ushtarin izraelit Shalev Biton në një fushatë për promovimin e shërbimit të saj “Single Shoe Service” (Një Këpucë), një nismë që u mundëson klientëve që kanë nevojë vetëm për një këpucë të blejnë një këpucë të vetme në vend të një çifti, transmeton Anadolu.
Aktivistë për të drejtat e njeriut dhe përdorues të rrjeteve sociale kanë bërë thirrje për bojkotimin e Adidasit, duke vënë në pikëpyetje përdorimin e një veterani të ushtrisë izraelite për promovimin e një nisme për aksesueshmërinë e personave me aftësi të kufizuara, në sfondin e luftës në Gaza, ku Organizata Botërore e Shëndetësisë vlerëson se që nga tetori 2023 kanë ndodhur më shumë se 5.000 amputime traumatike të gjymtyrëve.
Përfshirja e Bitonit, i cili humbi këmbën e majtë pasi u plagos gjatë luftimeve pranë Gazës në maj 2021, ka ngritur pyetje se si Adidas po e trajton çështjen e aftësisë së kufizuar në kontekstin e luftës gjenocidale të Izraelit në enklavë.
Sipas vlerësimeve të OBSH-së të publikuara në maj 2026, në Gaza që nga tetori 2023 kanë ndodhur më shumë se 5.000 amputime traumatike të gjymtyrëve dhe më shumë se 22.000 lëndime të rënda të gjymtyrëve.
Apeli i fundit i UNICEF-it për gjendjen në Palestinë tha se më shumë se 11.000 fëmijë kanë pësuar lëndime me pasoja të përhershme deri më 3 shkurt 2026. Një raport i CNN-it nga janari 2024, duke cituar organizatat Save the Children dhe UNICEF, tha se në Gaza, që nga 7 tetori 2023, mesatarisht më shumë se dhjetë fëmijë në ditë kishin humbur njërën ose të dyja këmbët, ndërsa deri në dhjetor raportohej se rreth 1.000 fëmijë kishin humbur njërën ose të dyja këmbët.
OBSH-ja raportoi gjithashtu se 2.277 persona të amputuar ishin vlerësuar nga shtatori 2024 deri në maj 2026, ndërsa 502 prej tyre ishin pajisur me proteza. Organizata tha se Gaza përballet me mungesa të mëdha të shërbimeve të rehabilitimit dhe pajisjeve ndihmëse. OBSH-ja ka raportuar veçmas se më shumë se 42.000 persona në Gaza kanë lëndime që kërkojnë rehabilitim afatgjatë.
Kritikët kanë vënë në pikëpyetje nëse palestinezët që kanë humbur gjymtyrët po marrin vëmendje të krahasueshme në diskutimet për aksesueshmërinë. Pjesa më e madhe e kritikave është përqendruar te zgjedhja e përfaqësuesit të fushatës nga Adidas dhe rrethanat politike që lidhen me luftën, dhe jo te vetë shërbimi “Single Shoe Service”.
Fushata ka nxitur gjithashtu diskutime në rrjetet sociale lidhur me zgjedhjen e Bitonit si përfaqësues të saj, duke pasur parasysh të kaluarën e tij ushtarake dhe kontekstin më të gjerë të konfliktit në Gaza.
Aktori spanjoll Javier Bardem u bëri thirrje ndjekësve të tij të bojkotojnë Adidasin përmes një postimi në Story, pas vendimit të kompanisë për të promovuar në Izrael shërbimin “Single Shoe Service” përmes Bitonit, ish-ushtar i ushtrisë izraelite.
Adidas e prezantoi shërbimin “Single Shoe Service” në Evropë më 19 janar 2026 dhe e njoftoi zyrtarisht në mars. Kompania tha se nisma ishte e disponueshme në dyqanet e zotëruara nga Adidas në 23 vende evropiane.
– Polemika e mëparshme e Adidasit lidhur me Bella Hadid
Kritikat vijnë dy vjet pasi Adidas u përball me një reagim tjetër të ashpër lidhur me trajtimin e modeles amerikano-palestineze Bella Hadid.
Në korrik 2024, Adidas e hoqi Hadidin nga një fushatë për një këpucë retro që u referohej Lojërave Olimpike të Mynihut të vitit 1972, pasi Izraeli kritikoi përfshirjen e saj. Hadid, e cila prej kohësh ka folur publikisht në mbështetje të të drejtave të palestinezëve, më pas angazhoi një ekip ligjor, sipas Daily Mail, që citoi një burim të afërt me çështjen.
Adidas më vonë i kërkoi falje Hadidit dhe partnerëve të tjerë të fushatës, duke thënë: “Kemi bërë një gabim të paqëllimshëm. Gjithashtu u kërkojmë falje partnerëve tanë, Bella Hadid, A$AP Nast, Jules Kounde dhe të tjerëve, për çdo ndikim negativ ndaj tyre dhe po rishikojmë fushatën”.
Kompania nuk e ndryshoi vendimin për ta hequr Hadidin, duke nxitur thirrje për bojkot në rrjetet sociale.
Një përdorues shkroi: “Bella Hadid është një heroinë! Shpresoj që Adidas të vuajë pasojat e bojkotit”.
Një tjetër shkroi: “Më vjen keq, djema, por nuk do të blej Adidas për shkak të trajtimit të tyre të paturpshëm ndaj Bella Hadidit”.
Sami Al-Arian, aktivist palestinez dhe drejtor i Qendrës për Islamin dhe Çështjet Globale në Universitetin Zaim të Stambollit, tha për Anadolu se Adidas është fajtor për “shënjestrimin e personazheve publike dhe njerëzve të famshëm që mbështesin luftën palestineze”.
“Besoj se mund të ketë shumë lehtë bojkot të produkteve të Adidasit, ku ata do të detyroheshin ta mësonin këtë mësim në mënyrë të vështirë, duke goditur fitimet e tyre, sepse ata kanë preferuar fitimet mbi parimet”, tha Al-Arian.
Ai e përshkroi gjithashtu trajtimin e kompanisë ndaj Hadidit si “kulmin e një hipokrizie të tillë” sa i përket çështjes së Palestinës.
Komentatori politik britanik Sami Hamdi tha për Anadolu se Adidas mund të përballet me pasoja të ngjashme me ato që kanë përjetuar marka të tjera të mëdha të shënjestruara nga fushatat e bojkotit lidhur me luftën në Gaza.
“McDonald’s, Starbucks, KFC dhe marka të tjera tashmë po vuajnë ndikimin e lëvizjeve të bojkotit në vendet me shumicë myslimane, ku shumë prej këtyre markave janë detyruar të mbyllin një numër të madh filialesh. Tashmë ka thirrje për bojkotimin e Adidasit në të njëjtën mënyrë”, tha Hamdi.
