Thirrjet për bashkim nga presidenti amerikan që trazuan Londrën
Presidenti i Shteteve të Bashkuara Donald Trump tha se do të donte të shihte një Irlandë të bashkuar, duke vlerësuar se bashkimi i Irlandës së Veriut dhe Republikës së Irlandës “përfundimisht do të ndodhë”. Deklaratat e tij shkaktuan reagime të ashpra nga qeveria britanike dhe politikanët unionistë në Irlandën e Veriut.
Trump shprehu pikëpamjet e tij gjatë një konference të përbashkët për shtyp me kryeministrin irlandez Michael Martin në Dublin, në fillim të një vizite dy-ditore në Irlandë.
“Nuk dua të shkaktoj probleme, por do t’ju them – do të doja të shihja një Irlandë të bashkuar”, tha Trump. Ai shtoi se bashkimi do të ishte një “gjë e madhe” dhe se, sipas mendimit të tij, do të ndodhte herët a vonë.
“Nëse do të ndodhë gjithsesi, mund të ndodhë tani”, tha presidenti amerikan. Trump e përshkroi bashkimin e Republikës së Irlandës dhe Irlandës së Veriut si një mundësi “fantastike”, duke vënë në dukje se qeveria britanike, sigurisht, do të kishte diçka për të thënë për këtë çështje.
“Si mund të jetë kjo keq?”, pyeti Trump.
Reagimi erdhi shpejt nga Downing Street. Qeveria britanike ka përsëritur se statusi i Irlandës së Veriut duhet të përcaktohet në përputhje me parimet e Marrëveshjes së së Premtes së Madhe, e cila i dha fund shumicës së dekadave të dhunës të njohura si “Trazirat”.
Qeveria britanike thotë se aktualisht nuk ka prova të mjaftueshme për të mbështetur mbajtjen e një referendumi mbi statusin kushtetues të Irlandës së Veriut.
Komentet e Trump vijnë ndërsa çështja e së ardhmes së Irlandës së Veriut po zë përsëri një vend gjithnjë e më të spikatur në debatet politike në ishullin britanik.
Sipas Marrëveshjes së së Premtes së Madhe të vitit 1998, statusi kushtetues i Irlandës së Veriut mund të vendoset në një referendum nëse Sekretari britanik i Shtetit për Irlandën e Veriut beson se ka një shumicë të mundshme në favor të bashkimit me Republikën e Irlandës.
Edhe pse një referendum i tillë nuk është thirrur ende, ndryshimet demografike dhe politike në Irlandën e Veriut në vitet e fundit kanë rihapur çështjen e mundësisë së bashkimit të Irlandës.
Megjithatë, gjatë takimit të tij me Kryeministrin irlandez, Trump e bëri të qartë se e sheh këtë mundësi pozitivisht.
“Mendoj se do të ndodhë në një moment të caktuar,” tha Trump, duke shtuar se nuk donte të ndërhynte në proces, por se do të “dëshironte ta shihte”.
Fjalët e tij ka të ngjarë të intensifikojnë më tej debatin politik mbi të ardhmen e Irlandës së Veriut, veçanërisht duke pasur parasysh ndikimin historik që Shtetet e Bashkuara patën në procesin e paqes që çoi në Marrëveshjen e së Premtes së Madhe, raporton The Guardian. /tesheshi.com/
