Ushtarët izraelitë përshkruan kaosin gjatë operacioneve të luftës në Gaza dhe prishjen e normave dhe kufizimeve ligjore, duke vrarë civilë sipas gjykimit të oficerëve individualë, sipas dëshmive në një dokumentar televiziv.
“Nëse doni të qëlloni pa kufizime, mundeni”, thotë Daniel, komandanti i një njësie tankesh të Forcave të Mbrojtjes së Izraelit (IDF), në dokumentarin “Thyerja e barrierave: brenda luftës së Izraelit”, i cili do të transmetohet në Mbretërinë e Bashkuar në ITV të hënën në mbrëmje.
Disa ushtarë që folën për programin kërkuan anonimitet, ndërsa të tjerë folën hapur. Të gjithë dëshmuan për zhdukjen e kodit zyrtar të sjelljes ndaj civilëve.
Ushtarët që pranuan të flisnin konfirmuan përdorimin rutinë të mburojave njerëzore nga IDF, megjithëse ushtria izraelite e mohon këtë dhe përpiqet ta mbulojë atë. Ushtarët izraelitë treguan gjithashtu detaje të trupave izraelite që hapën zjarr pa provokim ndaj civilëve palestinezë që përpiqeshin të merrnin ndihmë humanitare në pikat e shpërndarjes të ngritura nga Fondacioni Humanitar i Gazës (GHF) me seli në SHBA.
“Në stërvitjen bazë, të gjithë përsëritëm: ‘mjete, qëllim dhe aftësi’”, thotë Kapiten Yotam Vilk, një oficer i blinduar, duke iu referuar rregullave zyrtare të IDF që lejojnë hapjen e zjarrit vetëm nëse objektivi ka mjetet, tregon qëllim dhe ka aftësinë të shkaktojë dëm.
“Nuk ka gjë të tillë në Gaza”, thotë Vilk. “Askush nuk flet më për ‘mjete, qëllim dhe aftësi’. Mjafton vetëm dyshimi.”
Një ushtar tjetër, i identifikuar vetëm si Eli në dokumentar, thotë: “Jeta dhe vdekja nuk përcaktohen nga procedurat ose rregullat e angazhimit. Është ndërgjegjja e komandantit në terren.”
Në rrethana të tilla, përcaktimi se kush është armiku ose terroristi bëhet arbitrar, thotë ushtari Eli.
“Nëse ecin shumë shpejt, janë dyshues. Nëse ecin shumë ngadalë, janë dyshues. Po komplotojnë diçka. Nëse tre burra po ecin dhe njëri prej tyre mbetet prapa, është një formacion këmbësorie dy-me-një – ky është një formacion ushtarak”, thotë ai.
Eli përshkroi një incident në të cilin një oficer i lartë urdhëroi një tank të shembte një ndërtesë në një zonë të caktuar si të sigurt për civilët.
“Një burrë po qëndronte në çati duke varur rrobat, dhe oficeri vendosi se ishte një vrojtues. Ai nuk është një vrojtues. Ai thjesht po var rrobat. Mund ta shihni qartë këtë”, thotë ai.
“Ai nuk kishte dylbi ose armë. Trupat më të afërta izraelite ishin 600-700 metra larg. Si mund të ‘zbulonte’ diçka? Dhe tanku qëlloi një predhë. Gjysma e ndërtesës u shemb. Shumë u vranë dhe u plagosën.”
Një analizë e Guardian në gusht, bazuar në të dhënat e IDF, zbuloi se zyrtarët ushtarakë izraelitë vlerësojnë se 83% e të vrarëve në Gaza ishin civilë – një përqindje historikisht e lartë në konfliktet moderne. Më shumë se 69,000 palestinezë kanë vdekur që nga fillimi i luftës dhe ata ende po vdesin pavarësisht një armëpushimi njëmujor.
Në një përgjigje me shkrim, IDF tha: “IDF mbetet e përkushtuar ndaj sundimit të ligjit dhe vepron në përputhje me detyrimet e saj ligjore dhe etike, pavarësisht kompleksiteteve të operacioneve të Hamasit nga infrastruktura civile.”
Disa ushtarë në dokumentar thonë se u ndikuan nga retorika e politikanëve dhe udhëheqësve fetarë izraelitë të cilët, pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023 sugjeruan që çdo palestinez ishte një objektiv legjitim.
Danieli, komandanti i tankeve, thotë në film se mesazhi se “nuk ka të pafajshëm në Gaza” u përhap shpejt midis ushtarëve: “Kur e dëgjon vazhdimisht, fillon ta besosh.”
Disa rabinë në ushtri i nxitën më tej këto bindje.
“Njëherë, rabini i brigadës u ul pranë meje dhe kaloi gjysmë ore duke shpjeguar se duhet të jemi si ata më 7 tetor. Se duhet të hakmerremi ndaj të gjithëve, përfshirë civilët”, thotë Major Neta Caspin.
Rabini Avraham Zarbiv, një klerik ekstremist që kaloi më shumë se 500 ditë në Gaza, thotë: “Është e gjitha një infrastrukturë e madhe terroriste atje.” Ai mburret se ka marrë pjesë personalisht në shkatërrimin e lagjeve palestineze.
Ushtarët gjithashtu konfirmojnë përdorimin e gjerë të palestinezëve si mburoja njerëzore, i njohur si “protokolli i mushkonjave”.
“Ju dërgoni një civil në një tunel. Ai ka një iPhone në jelekun e tij që dërgon të dhëna GPS ndërsa ecën”, thotë Daniel. “Pas një jave, çdo njësi kishte ‘mushkonjën’ e vet.”
Por IDF e mohon praktikën dhe thotë se çdo raport abuzimi hetohet.
Dokumentari gjithashtu paraqet një punonjës të shërbimit ushqimor të GHF, të identifikuar si Sam, i cili thotë se ka qenë dëshmitar i IDF-së duke vrarë civilë të paarmatosur.
“Ndjej sikur më kanë shkatërruar gjithë krenarinë time që jam izraelit – që jam oficer i Forcave të Mbrojtjes së Izraelit”, thotë Danieli. “E vetmja gjë që ka mbetur është turpi”.
