Investimet miliardashe në rrezik tashmë që Irani nuk shembet dot
Jared Cohen, drejtor i çështjeve globale në bankën amerikane të investimeve Goldman Sachs, tha se shtetet arabe të Gjirit po kërkojnë alternativa për eksportimin e naftës dhe gazit natyror jashtë Ngushticës së Hormuzit. Bankierët dhe analistët kanë paralajmëruar se investimet e mëdha të Gjirit në Amerikën e Veriut dhe Evropë janë në rrezik ndërprerjeje për shkak të pasojave të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.
Gazeta amerikane Wall Street Journal citoi një pjesë të një interviste që Cohen dha për programin “Squawk Box” në rrjetin amerikan CNBC, në të cilën ai tha se ishte kthyer së fundmi nga një turne në disa vende të Gjirit dhe kishte dëgjuar mendimet e njerëzve me ndikim të cilët thonë se do të duhet shumë kohë që trafiku në Ngushticën e Hormuzit të kthehet në normalitet.
Zyrtari i Goldman Sachs shtoi se njerëzit e biznesit në Lindjen e Mesme besojnë se situata duhet të trajtohet sikur Irani të ketë armë bërthamore në aspektin e aftësisë së tij për të kontrolluar dhe mbyllur Ngushticën e Hormuzit kurdo që të dëshirojë.
Rreth 20% e furnizimeve botërore me naftë dhe gaz natyror kalojnë nëpër ngushticë, gjë që ka pasoja të gjera për ekonominë globale.
Cohen tha: “Nëse regjimi iranian nuk shembet plotësisht, gjë që nuk mendoj se do të ndodhë, Ngushtica e Hormuzit nuk do të kthehet në mënyrën që ishte më parë”, duke shpjeguar se transporti detar mund të kthehet, “por iranianët ndoshta do të mbajnë kontrollin e pjesshëm ose të njëanshëm të ngushticës”.
Cohen shtoi se sipas skenarit të përshkruar, çmimet e energjisë do të vazhdojnë të rriten për muaj ose vite, dhe “kjo është arsyeja pse vendet e rajonit kanë mbetur të bashkuara, në vend që të negociojnë veçmas me Iranin”.
Sipas Cohen, shumë vendimmarrës në Gjirin Persik besojnë se “zgjidhja e të gjitha shkaqeve rrënjësore të kësaj lufte është e pakapshme dhe e rrezikshme”, dhe disa shpresojnë se do të arrihet një marrëveshje armëpushimi midis Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit nga njëra anë dhe Iranit nga ana tjetër, edhe nëse është një “marrëveshje e brishtë”.
Kjo “paqe e brishtë” që ata shpresojnë, sipas Cohen, përfshin një kthim të pjesshëm të lundrimit në Ngushticën e Hormuzit, “megjithëse iranianët janë të aftë ta mbyllin atë në çdo kohë dhe për çdo arsye”.
Investime të kërcënuara
Gazeta britanike Financial Times raportoi se zbatimi i transaksioneve me vlerë rreth 106 miliardë dollarë në Amerikën e Veriut dhe Evropë është i kërcënuar për shkak të vazhdimit të luftës kundër Iranit.
Gazeta shtoi se investitorët e Gjirit Persik investuan rreth 120 miliardë dollarë në marrëveshje në Amerikën e Veriut dhe Evropë vitin e kaluar, sipas faqes së analizave financiare Dealogic, por fondet sovrane të pasurisë së Gjirit Persik tani po rishikojnë strategjitë e tyre të investimeve pasi mbajtën barrën e kundërshtimit të sulmeve iraniane gjatë luftës.
Gazeta britanike citoi një zyrtar të Gjirit të ketë thënë se vendet e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit tani po rishikojnë angazhimet e tyre aktuale dhe të ardhshme të investimeve për t’u përballur me pasojat ekonomike të luftës dhe përçarjen që ka shkaktuar ajo.
Roli i fondeve sovrane të pasurisë
Vendet arabe të Gjirit dominojnë gjashtë nga dhjetë fondet sovrane më të mëdha të pasurisë në botë, me një pasuri të kombinuar prej rreth pesë trilionë dollarësh. Këto investime arabe kanë ndihmuar në financimin e shumë mega-projekteve në të gjithë botën.
Vendet e Gjirit po investojnë 126 miliardë dollarë në vitin 2025 në sektorë duke përfshirë inteligjencën artificiale, argëtimin dhe shërbimet financiare.
Financial Times raportoi se bankierët presin që vendet e Gjirit të pezullojnë disa nga investimet e tyre, të paktën përkohësisht, në mënyrë që t’i japin përparësi ekonomisë lokale.
