Më shumë se tri dekada pasi u zhduk ndërsa përpiqej të arrinte në territor të lirë pas rënies së Srebrenicës, Nuko Nukiq më në fund do të varroset në Qendrën Përkujtimore Srebrenicë-Potoçari më 11 korrik. Mbetjet e tij u gjetën në vitin 2002 në vendndodhjen e quajtur “Jelovaçka Çesma” dhe ai do të gjejë vendprehjen e tij përfundimtare përkrah katër kushërinjve të tij nga ana e babait.
Nuko ishte 38-vjeç kur u vra. Pas rënies së Srebrenicës në korrik të vitit 1995, ai u nis përmes pyjeve drejt territorit të lirë së bashku me mijëra burra e djem. Ai ishte shurdhmemec.
Kushëriri i tij, Osman Nukiq (80-vjeç), i cili tani jeton në Sarajevë, thotë se gjurma e fundit të çonte në Udërç.
“Personat që ishin me të thanë se e panë për herë të fundit në Udërç. Ai ishte i tronditur dhe i shqetësuar. Pas kësaj, çdo gjurmë e tij humbi”, tha Osmani për Anadolu.
Për vite me radhë, familja e kërkoi atë.
Nëna e Nukos dha mostra gjaku me shpresën se do ta gjente të birin, por nuk jetoi sa për ta parë të konfirmuar identitetin e tij. Ajo ndërroi jetë në fillim të viteve 2000. Vetëm pas vdekjes së saj u krye zhvarrosja për të marrë një mostër të ADN-së, e cila konfirmoi se mbetjet e gjetura i përkisnin Nukos.
Rreth 95 për qind e skeletit të tij u gjet, por pjesë të nofullës, duarve dhe këmbëve mungojnë ende.
Gjithsej 22 anëtarë të familjes Nukiq u vranë në gjenocidin e Srebrenicës.
“Nuk është e lehtë, as sot e kësaj dite, të varrosësh një njeri të dashur në një varrim kolektiv. Por, me kalimin e kohës, njeriu pajtohet me atë që ka ndodhur. Gjëja më e rëndësishme është se po e varrosim dhe më në fund e dimë se ku ndodhet”, tha Osmani.
– Ndër dhjetë viktimat që do të varrosen këtë vit
Nuko Nukiq është një nga dhjetë viktimat e sapoidentifikuara të gjenocidit, të cilat do të varrosen më 11 korrik në varrezat e Qendrës Përkujtimore Srebrenicë-Potoçari.
Mes tyre është 20-vjeçari Senad Jusiq, viktima më e re që do të varroset këtë vit, ndërsa të tjerët do të prehen përgjithmonë pranë baballarëve, vëllezërve apo kushërinjve të tyre nga ana e babait, gati tri dekada pas gjenocidit.
Mbetjet mortore të dy viktimave u zhvarrosën që në vitin 1997, ndërsa të tjerat u gjetën midis viteve 2001 dhe 2022 në vendndodhjet Kamenica, “Jelovaçka Çesma”, Budak dhe Glogova.
Në Qendrën e Identifikimit të Podrinjës aktualisht mban eshtrat e 10 viktimave të tjera të identifikuara, familjet e të cilëve ende nuk kanë dhënë pëlqimin për varrimin si dhe eshtrat e 36 viktimave të identifikuara nëpërmjet analizës së ADN-së, por pa identifikim zyrtar nga anëtarët e familjes.
Arsyeja pse shumë familje e shtyjnë varrimin është mungesa e plotë e eshtrave. Ata shpresojnë që zbulimi i varreve të reja masive do të çojë në gjetjen e eshtrave të mbetura të të afërmve të tyre.
Instituti për Personat e Zhdukur i Bosnjë e Hercegovinës vazhdon kërkimet për rreth 900 viktima të gjenocidit, mbetjet mortore të të cilave ende nuk janë gjetur.
– Gjenocidi i Srebrenicës
Pas rënies së zonës së sigurt të Kombeve të Bashkuara në Srebrenicë më 11 korrik 1995, pjesëtarë të Ushtrisë së Republikës Sërpska dhe forcave të tyre ndihmëse vranë më shumë se 8.000 burra dhe djem boshnjakë.
Deri më tani, 6.765 viktima të gjenocidit janë varrosur në Qendrën Përkujtimore Srebrenicë-Potoçari, ndërsa rreth 250 viktima janë varrosur në varreza lokale, në përputhje me dëshirat e familjeve të tyre.
Në vitin 2007, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND) vendosi se në Srebrenicë, në korrik të vitit 1995, pjesëtarë të Ushtrisë së Republikës Sërpska kryen gjenocid.
Për gjenocidin dhe krimet e tjera të luftës në lidhje me Srebrenicën, gjykatat ndërkombëtare dhe vendase deri më tani kanë dënuar 54 persona, duke u shqiptuar atyre gjithsej 781 vjet burgim dhe pesë dënime me burgim të përjetshëm. Mes të dënuarve me burgim të përjetshëm janë ish-presidenti i Republikës Sërpska, Radovan Karaxhiq, dhe komandanti i kohës së luftës i Ushtrisë së Republikës Sërpska, Ratko Mlladiq.
