Dyshimet për spiunazh po e kthejnë ambasadën në një çështje të sigurisë kombëtare
Londra është përfshirë prej vitesh nga një polemikë e pazakontë. Në qendër të saj ndodhet projekti i Kinës për të ndërtuar një kompleks të ri diplomatik në zonën e njohur si Royal Mint Court, pranë Kullës së Londrës.
Megjithëse Pekini e paraqet nismën si një zgjerim normal të pranisë së tij diplomatike në Mbretërinë e Bashkuar, kritikët pretendojnë se pas saj fshihet diçka shumë më e madhe.
Gjithçka nisi në vitin 2018, kur Kina bleu territorin historik për rreth 250 milionë sterlina. Që prej asaj kohe, projekti është shndërruar në një çështje politike dhe të sigurisë kombëtare.
Shumë politikanë britanikë dhe ish-zyrtarë të shërbimeve sekrete kanë ngritur dyshime se objekti mund të përdoret jo vetëm për qëllime diplomatike, por edhe për mbledhjen e informacioneve të ndjeshme.
Pak javë më parë, Gjykata e Lartë e Londrës hodhi poshtë kërkesën e banorëve të zonës për pezullimin e projektit. Sipas gjykatës, autoritetet lokale dhe qeveria kishin vepruar në përputhje me ligjin, duke miratuar lejet e nevojshme për ndërtimin.
Megjithatë, debati u ndez edhe më shumë pasi në skenë hynë Shtetet e Bashkuara. Mediat britanike raportuan se disa zyrtarë amerikanë kishin diskutuar mundësinë që Uashingtoni të blinte të njëjtin territor në rast se projekti kinez do të bllokohej për arsye ligjore ose burokratike.
Sipas këtyre raportimeve, administrata amerikane e konsideron këtë çështje si pjesë të rivalitetit strategjik me Kinën. Për Shtetet e Bashkuara, marrja e kontrollit mbi një nga zonat më të rëndësishme të Londrës do të përbënte jo vetëm një fitore diplomatike, por edhe një goditje simbolike ndaj Pekinit.
Edhe figura të rëndësishme të politikës amerikane kanë shprehur hapur shqetësimet e tyre. Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, e cilësoi vendndodhjen si ideale për një ambasadë amerikane dhe deklaroi se prania e një kompleksi kaq të madh kinez në zemër të Londrës dërgon një mesazh të gabuar.
Nga ana tjetër, Pekini i ka hedhur poshtë të gjitha akuzat. Përfaqësuesit e ambasadës kineze kanë deklaruar se projekti është plotësisht në përputhje me ligjet britanike dhe standardet ndërkombëtare, duke theksuar se vendi pritës ka detyrimin të lehtësojë ndërtimin e objekteve diplomatike.
Megjithatë, shqetësimet nuk janë zbehur. Richard Dearlove, ish-drejtor i shërbimit sekret britanik MI6, ka paralajmëruar se qeveria mund t’i japë Kinës një mundësi të artë për të zhvilluar aktivitete spiunazhi në një nga pikat më të ndjeshme të kryeqytetit britanik.
Sipas gazetës The Telegraph, dokumente të ndryshme sugjerojnë se projekti parashikon ndërtimin e një dhome të veçantë në bodrum, pranë rrjetit të kabllove me fibra optike që transmetojnë të dhëna financiare nga qendra ekonomike e Londrës.
Dyshimet janë përqendruar te mundësia që aty të instalohen sisteme të avancuara kompjuterike të afta për të mbledhur ose përpunuar informacione të ndjeshme. Nëse këto dyshime rezultojnë të vërteta, rasti do të përbënte një nga episodet më të rëndësishme të luftës së fshehtë teknologjike mes Perëndimit dhe Kinës.
Për këtë arsye, projekti i Royal Mint Court nuk shihet më thjesht si ndërtimi i një ambasade të re, por si një simbol i përplasjes së madhe gjeopolitike që po zhvillohet në shekullin XXI. tesheshi
