Realiteti kompleks i një konflikti që po e ndez dhe më keq Lindjen e Mesme
Lufta në Jemen është e veçantë jo vetëm për egërsinë e saj, por edhe për shkak të faktit se ushtri të ndryshme po luftojnë në këtë luftë, të cilat kanë mbështetjen e disa vendeve nga rajoni.
Nga njëra anë janë huthitë, të mbështetur nga Irani, dhe nga ana tjetër janë formacione me shumë flamuj. Huthitë po luftojnë kundër një koalicioni forcash qeveritare, milicive lokale dhe grupeve politike dhe ushtarake që dolën në rrethana të ndryshme dhe janë vendosur në fronte të shumta. Këto forca janë të bashkuara për t’iu kundërvënë huthive, por dallime të pakapërcyeshme lindin midis tyre sa herë që ndryshon harta e betejës.
Këshilli i Komandës Presidenciale përfaqëson një kornizë formale politike që bashkon fraksione të ndryshme brenda kampit anti-huthi. Këshilli u formua në prill të vitit 2022, pasi ish-presidenti Abd Rabbuh Mansour Hadi ia transferoi kompetencat e tij. Këtij këshilli iu dhanë kompetencat për të qeverisur vendin në aspektin politik, ushtarak dhe të sigurisë gjatë fazës kalimtare.
Sipas deklaratës së decentralizimit, një nga detyrat e këshillit ishte të krijonte një komitet të përbashkët sigurie dhe ushtarake për të lehtësuar integrimin e forcave nën një strukturë të vetme komanduese kombëtare. Prania e përfaqësuesve të forcave dhe rajoneve të ndryshme në një këshill i dha mbulim më të gjerë politik kampit qeveritar.
Por kjo nuk do të thotë që forcat e lidhura me ato fuqi transformohen automatikisht në një ushtri të vetme me një zinxhir të vetëm komande. Një ombrellë politike është një gjë, dhe ndërtimi i një institucioni të unifikuar ushtarak është një gjë tjetër.
Forcat qeveritare
Forcat qeveritare janë më të fortat dhe mbajnë pozicione kyçe kundër huthëve, veçanërisht në Marib dhe në boshtin verior dhe lindor, me praninë e tyre në frontet e Taizit dhe Bregut Perëndimor. Marib zë një vend të veçantë në këtë hartë sepse është një qendër e rëndësishme ushtarake dhe ekonomike që përfshin fushat e naftës dhe gazit.
Këto forca janë zyrtarisht nën komandën e Ministrisë së Mbrojtjes dhe institucioneve të tjera të qeverisë jemenase të njohur ndërkombëtarisht. Megjithatë, lufta e gjatë ka dhënë shkas për krijimin e njësive dhe forcave lokale me struktura komanduese relativisht të pavarura, duke zgjeruar fushëveprimin e ushtrisë përtej kornizës së forcave të armatosura tradicionale.
Kongregacioni Jemenas për Reformë (Partia Islah) është i pranishëm si një nga forcat politike brenda kampit anti-huthi dhe ka ndikim të konsiderueshëm politik dhe shoqëror në disa rajone, veçanërisht në verilindje të vendit. Megjithatë, reduktimi i forcave qeveritare në një parti të vetme nuk shpjegon kompleksitetin e establishmentit ushtarak jemenas apo numrin e madh të aktorëve brenda tij.
Rezistenca Kombëtare
Në Bregun Perëndimor, emri i Tariq Saleh spikat si udhëheqësi i Forcave të Rezistencës Kombëtare. Ishte Tariq Saleh dhe Rezistenca e tij Kombëtare ata që ishin përgjegjës për mbrojtjen e Bregut Perëndimor, domethënë për rënien e të gjitha pozicioneve strategjike përgjatë Detit të Kuq, përfshirë Ngushticën Bab al-Mandaba. Forcat e Rezistencës Kombëtare janë akuzuar për tradhti dhe një tërheqje të turpshme, duke i lejuar huthitë që të pushtojnë bregdetin perëndimor deri në Ngushticën Bab al-Mandaba.
Rezistenca Kombëtare u formua gjatë viteve të luftës jashtë formës së një ushtrie tradicionale. Ajo ndan qëllimin e kundërshtimit të huthive me forcat qeveritare, por prania e saj organizative, lidershipi dhe struktura e dallueshme ngrenë përsëri çështjen e marrëdhënies midis formacioneve në terren dhe establishmentit zyrtar të mbrojtjes.
Brigadat Gjigante
Brigadat Gjigante përfaqësojnë një forcë ushtarake të shquar brenda kampit anti-huthi. Brigada Gjigante është përgjegjëse për mbrojtjen e bregdetit perëndimor, si dhe teatrot jugore dhe lindore të operacioneve.
Rëndësia e Brigadave Gjigante nuk kufizohet vetëm në praninë e tyre ushtarake, por shtrihet edhe në natyrën e operacioneve të tyre brenda një harte që përmban forca të shumta qeveritare dhe formacione lokale. Ndërsa betejat përhapen në fronte të shpërndara gjerësisht, mekanizmat për koordinim, përparësi dhe mbështetje logjistike bëhen pjesë integrale e vetë zhvillimit të luftës.
Këshilli Kalimtar Jugor
Këshilli Kalimtar Jugor (KKJ), i mbështetur nga Emiratet e Bashkuara Arabe, është i bashkuar me forca të tjera nën flamurin e kundërshtimit të Huthëve, por në të njëjtën kohë ka një vizion politik të ndryshëm nga fraksionet e tjera brenda kampit qeveritar, veçanërisht në lidhje me formën e shtetit dhe të ardhmen e jugut. Prandaj, çështja e forcave në jug nuk mund të shihet si një çështje thjesht ushtarake.
KKJ u krijua në vitin 2017 me financim nga Emiratet e Bashkuara Arabe.
Edhe pse ishin pjesë e qeverisë jemenase të njohur nga bashkësia ndërkombëtare, Këshilli Kalimtar Jugor dëshiron të krijojë një shtet të ri të Jemenit Jugor. Kjo është arsyeja pse forcat qeveritare të mbështetura nga Arabia Saudite kryen sulme ndaj KKJ në fillim të këtij viti.
Shumësia e forcave nuk është e pazakontë në luftërat e zgjatura, pasi aleancat shpesh formohen midis fuqive me histori dhe interesa të ndryshme, por të bashkuara nga një armik i përbashkët. Megjithatë, sfida në rastin e Jemenit qëndron në faktin se këto forca jo vetëm që janë të vendosura në fronte të ndryshme, por veprojnë edhe nga sfonde të ndryshme institucionale, lokale dhe politike.
Kampi qeveritar i Jemenit bashkon kundërshtarët e huthive nën një ombrellë, por në të njëjtën kohë përfshin forca me histori të ndryshme, prioritete të ndryshme dhe sfera ndikimi që mbivendosen. Kështu, problemi nuk qëndron vetëm në shumësinë e flamujve, por më tepër në aftësinë për ta transformuar atë nga një partneritet i rastësishëm në një vendim ushtarak të organizuar. /tesheshi.com/
