Si është vënë kjo xhami e famshme nën shënjestrën e më të paudhëve në historinë e njerëzimit
Për të 14-tën ditë radhazi, autoritetet pushtuese izraelite kanë bllokuar hyrjen në Xhaminë Al-Aksa në Jerusalemin e pushtuar, mes paralajmërimeve të ekspertëve për një fazë të ndjeshme dhe të rrezikshme që po kalon xhamia në dritën e përpjekjeve për të imponuar hegjemoni mbi të dhe për të zhveshur autoritetin e Departamentit Islam të Vakëfit.
Autoritetet pushtuese izraelite e kanë mbyllur Xhaminë Al-Aksa që nga fillimi i sulmit amerikano-izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt, me pretekstin e shpalljes së gjendjes së jashtëzakonshme dhe parandalimit të tubimeve.
Ekspertët dhe studiuesit paralajmërojnë për “situatën e rrezikshme” në të cilën është gjetur Xhamia Al-Aksa për shkak të mbylljes së vazhdueshme për besimtarët, veçanërisht gjatë muajit të Ramazanit.
Para mbylljes së xhamisë, autoritetet pushtuese lëshuan qindra urdhra që ndalonin hyrjen e njerëzve, si dhe kushte të rrepta për palestinezët nga Bregu Perëndimor që të hynin në të për dy të premte para mbylljes. Qasja në Al-Aksa ishte e kufizuar në rreth 10,000 të moshuar.
Shkatërroni status quo-në
Hisham Yaqoub, studiues i çështjeve të Jerusalemit dhe Al-Aksasë, paralajmëron se mbyllja e xhamisë “minon rregullat e status quo-së historike, me anë të të cilit autoriteti mbi punët e Xhamisë Al-Aksa iu dha administratës islame që nga koha e Perandorisë Osmane”.
Ai shtoi se “me këtë vendim, pushtimi izraelit dëshiron të vendosë rregulla të reja – se është sovrani dhe autoriteti i vetëm mbi punët e Xhamisë Al-Aksa”.
Jordania ka ruajtur një rol historik në mbikëqyrjen e çështjeve fetare në Jerusalem që kur dinjitarët e Jerusalemit dhe Këshilli i Lartë Islam i betuan besnikëri në vitin 1924 Sharif Hussein bin Aliut si kujdestar i vendeve të shenjta për t’i mbrojtur ato. Kjo u konfirmua në Marrëveshjen e Paqes Wadi Araba midis Jordanisë dhe Izraelit në vitin 1994, dhe më pas në marrëveshjen e nënshkruar në vitin 2013 nga monarku jordanez, Mbreti Abdullah, dhe Presidenti palestinez, Mahmoud Abbas.
Shfrytëzim nga krahu i djathtë
Në një nivel politik, Yaakov shpjegon se partitë fetare sioniste dhe të ekstremit të djathtë po e shfrytëzojnë vendimin për të mbyllur Al-Aksën për qëllime elektorale dhe për të fituar mbështetjen e popullsisë votuese të kolonëve.
Ky studiues palestinez theksoi se duke mbyllur Al-Aksën, pushtimi po “vë në provë pozicionet e kombit arab dhe islam në nivel zyrtar dhe se si do t’i përgjigjen ata kësaj”.
Ai arrin në përfundimin se mbyllja e Xhamisë Al-Aksa është një “vendim i rrezikshëm” sepse “shkel të drejtat e myslimanëve, lirinë e tyre të fesë dhe të drejtën e tyre të garantuar për adhurime në Xhaminë Al-Aksa”.
Një deklaratë lufte
Nga ana e tij, eksperti i çështjeve të Jerusalemit, Hassan Khater, thotë se mbyllja e Xhamisë Al-Aksa është e barabartë me një “deklaratë lufte”.
Ai shtoi se parandalimi i lutjeve në xhami, veçanërisht gjatë dhjetë ditëve të fundit të Ramazanit, “hedh hije mbi gjendjen shpirtërore dhe lidhjen emocionale me Xhaminë e bekuar Al-Aksa”. Khater paralajmëron se sulmet në Xhaminë Al-Aksa nuk u ndalën as gjatë muajit të Ramazanit para se të mbyllej, por sloganet dhe ritualet fetare hebraike vazhduan të praktikoheshin atje, dhe u bënë përpjekje për të sjellë flijime kafshësh.
Dominimi, në duart e pushtuesve
Khater beson se “mbyllja e Xhamisë Al-Aksa është provë se kontrolli mbi xhaminë tani është plotësisht në duart e autoriteteve izraelite” dhe se ligjet ndaj të cilave Al-Aksa ishte nënshtruar edhe para se Jerusalemi dhe territoret palestineze të binin nën pushtimin izraelit “tani po ndryshojnë”.
Khatir vuri në dukje përpjekjet e pandërprera të Izraelit për ta sjellë Xhaminë Al-Aksa nën kontrollin e Ministrisë Izraelite të Çështjeve Fetare dhe për të ndryshuar të gjitha detajet që lidhen me menaxhimin e xhamisë së bekuar.
Hapa të shpejtë
Drejtori i Qendrës së Jerusalemit për Studime Izraelite, Imad Abu Awad, pajtohet me paraardhësit e tij se mbyllja e Xhamisë Al-Aksa dhe pengimi i palestinezëve për të hyrë në të dhe për t’u lutur atje është një masë “shumë e rrezikshme”.
Ai theksoi se pushtimi filloi të ndryshonte status quo-në në Xhaminë Al-Aksa shumë vite më parë. Ai shtoi se ky është një njoftim për atë që do të ndodhë në vitet e ardhshme, sepse të gjitha sa më sipër “i sjell ata më afër hapit të tretë, i cili është të lihet mënjanë zona e Xhamisë Al-Aksa për të ngritur një sinagogë hebraike, dhe pastaj të kalohet në qëllimin e katërt, i cili është shembja e Kupolës së Shkëmbit dhe ndërtimi i një tempulli të supozuar në vendin e saj”.
Një kthesë e rrezikshme
Abu Awad shpjegon: “Pra, po flasim për një pikë kthese të rrezikshme: ndryshimi i status quo-së dhe eliminimi i rolit të palestinezëve dhe më pas roli i Vakëfit jordanez brenda oborrit të Xhamisë Al-Aksa do të hapë rrugën për diçka më të rrezikshme”.
Ai tha se një interpretim i brendshëm izraelit – në dritën e ekzistencës së dhjetëra shoqatave të vendbanimeve që punojnë për të mishëruar kontrollin izraelit mbi Xhaminë Al-Aksa nën qeverinë – tregon se ka ardhur koha për të vendosur monumente hebraike brenda Xhamisë Al-Aksa.
Ai shtoi: “Po i afrohemi një momenti shumë të rrezikshëm dhe një ditë atyre u këshillohet të shembin Kupolën e Shkëmbit ose pjesë të Xhamisë Al-Aksa” për disa arsye:
Izraeli e sheh realitetin rajonal si të dobët, dhe realitetin ndërkombëtar si edhe më të dobët.
Një ndjenjë euforie dhe arrogance izraelite që kjo qeveri dhe të gjitha polet e saj e përqafojnë.
Prandaj, sipas Abu Awad, situata aktuale ka ndryshuar gradualisht për rreth tre dekada dhe mund të “arrij në momentin e së vërtetës nëse palët e interesuara nuk ndërmarrin veprime”. /tesheshi
