Ç’duhet të dijnë tjetër ata mësues shqiptarë që bëjnë veten me turp duke marrë leksione nga një gjenocidiste
Një në katër palestinezë të plagosur në Gaza pas tetorit 2023 jeton me dëmtime të palcës kurrizore ose të trurit, ndër të tjera gjendje që mund të ndryshojnë jetën, vlerësoi së fundmi Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH). Pavarësisht kësaj, hyrja e furnizimeve të rehabilitimit është ende e kufizuar.
Nga 172,000 njerëzit e plagosur në Gaza, 43,000, përfshirë afërsisht 10,000 fëmijë, pësuan lëndime që ndryshojnë jetën, të tilla si trauma të gjymtyrëve, amputime, dëmtime të palcës kurrizore, djegie të mëdha dhe dëmtime traumatike të trurit. Agjencitë e ndihmës paralajmërojnë se asnjë pajisje rehabilitimi nuk ka hyrë në Gaza midis majit 2024 dhe 14 prillit 2026.
Gaza është shtëpia e një popullsie masive të mbijetuarish me aftësi të kufizuara të rënda fizike, ndërsa infrastruktura e nevojshme për shërimin e tyre dhe një jetë dinjitoze është shkatërruar.
Pasi një armëpushim i ashtuquajtur hyri në fuqi në tetor, Izraeli ka rifilluar marrëdhënien e tij të vjetër kriminale.
Pak gjëra kanë ndryshuar që atëherë. Palestinezët vazhdojnë të vdesin ndërsa flenë, bëjnë pazar ose kalojnë kohë në plazh. Ndihmat dhe furnizimet mjekësore janë ende të bllokuara ose të kufizuara rëndë.
Tendat që strehojnë njerëzit e zhvendosur dhe disa nga ndërtesat e fundit të mbetura janë shënjestër e vazhdueshme e bombardimeve të përditshme. Në më pak se një vit që nga shpallja e armëpushimit, më shumë se 1,300 palestinezë janë vrarë.
Shumica e palestinezëve mbeten të zhvendosur brenda vendit. Rreth 82 përqind e të gjitha strukturave në Rripin e Gazës, rreth 200,000 ndërtesa, janë dëmtuar ose shkatërruar ndërsa sulmet izraelite vazhdojnë. Më shumë se 1.2 milion palestinezë në Gaza, rreth 60 përqind e popullsisë, kanë humbur shtëpitë e tyre.
Shkatërrim sistematik
Këto kushte jetese janë veçanërisht të vështira për ata që kanë pësuar lëndime në gjymtyrë, nga të cilët janë 22,000 të regjistruar, duke përfshirë më shumë se 5,000 amputime të gjymtyrëve. Vetëm 500 të amputuar kanë proteza të përhershme.
Një në pesë të amputuar është fëmijë, por asnjë strukturë rehabilitimi në Gaza nuk është plotësisht funksionale; të gjitha funksionojnë nën kufizime të rënda në aspektin e stafit, pajisjeve ose furnizimeve.
Praktika e Izraelit për gjymtimin e trupave palestinezë, ndërsa njëkohësisht sulmon infrastrukturën e nevojshme për rehabilitimin dhe mirëmbajtjen e tyre, nuk filloi me gjenocidin aktual. Gjatë Marshimit të Madh të Kthimit në vitin 2018, ushtarët izraelitë qëlluan qëllimisht marshuesit në gjymtyrë, duke plagosur mijëra palestinezë. Të paktën 1,200 prej tyre kërkuan trajtim të specializuar për rindërtimin e gjymtyrëve, tha raporti i OBSH-së.
Kjo është arsyeja pse gjymtimi i palestinezëve dhe shkatërrimi i infrastrukturës shëndetësore duhet të kuptohen si forma të ndërlidhura të dhunës izraelite. Ato punojnë së bashku, me shkatërrimin e kujdesit shëndetësor që thellohet dhe zgjat efektet e lëndimeve fizike.
Ky realitet shkatërrues – i bombardimeve, vrasjeve, plagosjeve dhe kufizimit të rëndë të ndihmës – pranohet gjithnjë e më shumë si realiteti i Gazës “pas luftës”. Deklarata e një “armëpushi” në tetor 2025 prodhoi një ndjesi të përhapur se lufta kishte mbaruar, duke i privuar kështu ngjarjet në Gaza nga vëmendja politike botërore, mbulimi mediatik dhe prania ndërkombëtare shumë e nevojshme.
Shkalla e bombardimeve dhe vrasjeve është ulur në krahasim me periudhën para armëpushimit. Por ulja e intensitetit të dhunës nuk është e njëjta gjë me përfundimin e saj.
Vetëm që nga armëpushimi i tetorit 2025, më shumë se 1,900 palestinezë janë plagosur, sipas OKB-së – dhe kushtet që e transformojnë dëmtimin në paaftësi të përhershme mbeten kryesisht të paprekura. Njerëzit me amputime, dëmtime të palcës kurrizore dhe dëmtime traumatike të trurit detyrohen të shërohen në tenda, ndërtesa të dëmtuara dhe strehimore të mbipopulluara, shpesh pa kujdesin afatgjatë që u nevojitet.
Armëpushimi nuk mund të matet vetëm nëse numri i përditshëm i palestinezëve të vrarë ka rënë. Ai duhet të matet gjithashtu nëse kushtet që prodhojnë dhe përjetësojnë vuajtjet palestineze kanë mbaruar.
Izraeli vazhdon të pushtojë afërsisht më shumë se gjysmën e Rripit të Gazës, ndërsa shumica e palestinezëve mbeten të zhvendosur dhe të kufizuar në një territor gjithnjë e më të pabanueshëm dhe të shkatërruar.
Kufizimet në hyrjen e ilaçeve dhe pajisjeve mjekësore, furnizimeve të rehabilitimit dhe mallrave të tjera janë ende në fuqi, ndërsa infrastruktura e kujdesit shëndetësor, ujit, kanalizimeve dhe strehimit thelbësore për të mbështetur jetën mbetet e dëmtuar rëndë.
Këto kushte përfaqësojnë një formë më të ngadaltë shkatërrimi. Për shumë palestinezë, vdekja mund të mos vijë më menjëherë nga bombardimet, por nga lëndimet e patrajtuara, mungesa e ilaçeve ose rehabilitimit, uji i ndotur, përkeqësimi i shëndetit publik, kequshqyerja ose sëmundjet që një sistem shëndetësor funksional mund t’i trajtonte.
Forma dhe ritmi i dhunës kanë ndryshuar, por kushtet që prodhojnë vdekjet e parakohshme dhe të parandalueshme të palestinezëve mbeten. /tesheshi
