Fenomeni klimatik “El Nino”, që pritet të shfaqet në korrik, mund të bëhet një burim i ri shqetësimi për tregjet globale të mallrave duke prishur modelet e temperaturës dhe reshjeve në mbarë botën.
Modelet klimatike kishin parashikuar kushte neutrale që nga fillimi i vitit, por kohët e fundit janë intensifikuar shenjat e “El Ninos”.
“El Nino” zakonisht rrit temperaturat në rajonet bregdetare dhe në mbarë globin ndërsa “La Nina” sjell kushte më të freskëta moti. Periudhat neutrale midis të dyjave shoqërohen me modele më të zakonshme të motit.
Eksperti i tregjeve të së ardhmes dhe mallrave, Zafer Ergezen tha për Anadolu se probabiliteti i zhvillimit të “El Ninos” deri në mesin e vitit 2026 është rritur mbi 80 për qind, ndërsa temperaturat në sipërfaqen e detit tashmë po rriten.
“Ngrohja e oqeaneve, e shoqëruar me uljen e erërave që fryjnë drejt Amerikave, çon në rritjen e temperaturave në Oqeanin Paqësor, gjë që bën që Amerikat të përjetojnë reshje më të mëdha ndërsa Azia dhe Australia të përballen me më pak reshje dhe më shumë thatësirë si dhe me çrregullim të stinëve në Afrikë dhe Indi”, tha ai.
Ergezen tha se Azia do të jetë në fokus për shkak të rreziqeve të mundshme për prodhimin e vajit të palmës, kakaos dhe pambukut.
Indonezia përbën rreth 60 për qind të furnizimit global me vaj palme ndërsa Malajzia është gjithashtu prodhues i madh, duke e bërë tregun shumë të ndjeshëm ndaj ndryshimeve klimatike. Ai shtoi se ndërprerjet mund të përhapen edhe te vajrat e tjerë bimorë si vaji i sojës dhe ai i lulediellit.
“El Nino ka çuar në uljen e prodhimit të kakaos gjatë pesë dekadave të fundit dhe megjithëse mund të mos e shohim efektin mbi kakaon këtë vit, mund ta shohim vitin e ardhshëm, prandaj është e mundur që çmimet e kakaos të rriten”, tha Ergezen duke shtuar: “El Nino i këtij viti pritet të jetë më i fortë se të mëparshmit”.
Ai paralajmëroi se vonesat e reshjeve musonike dhe temperaturat e larta në Indi mund të rrisin përhapjen e dëmtuesve në fushat e pambukut, duke shtuar paqëndrueshmërinë në treg.
Prodhimi i orizit mund të vihet nën presion për shkak të reshjeve të pakta në Tajlandë dhe Vietnam, dy nga eksportuesit kryesorë të orizit në botë, tha ai.
“Por, duke parë anën pozitive, prodhimi i sojës pritet të rritet, duke pasur parasysh periudhat e mëparshme qoftë në SHBA apo Argjentinë dhe mund të shohim një trend të ngjashëm edhe këtë vit”, shtoi Ergezen.
Ai tha se sezoni i musoneve në Indi nga qershori deri në shtator do të shërbejë si një nga treguesit më të qartë për sa i rëndë mund të bëhet “El Nino”.
“Ne do ta monitorojmë rajonin, veçanërisht Indinë, pasi reshjet atje do të tregojnë pritshmëritë për pambukun, sheqerin, orizin dhe vajin e palmës”, tha ai.
“Nëse musoni është normal, rreziqet mund të zbuten, por nëse ndikimi është i dobët, kjo do të jetë një sinjal paralajmërues i hershëm për një ‘El Nino’ veçanërisht të fortë në periudhën e ardhshme”, shtoi Ergezen.
