Si do të rishikojë Ankaraja strategjinë e saj në Egje, Mesdheun Lindor dhe Siri
Turqia s’ka ndërmend të qëndrojë spektatore përballë projektit të ri ushtarak që Greqia po ndërton me Izraelin.
“Mburoja e Akilit”, sistemi shumë-shtresor i mbrojtjes ajrore me vlerë rreth 3.1 miliardë euro, konsiderohet nga Athina një instrument mbrojtës, por në Ankara shihet si pjesë e një riorganizimi më të gjerë të ekuilibrave ushtarakë në Mesdheun Lindor.
Projekti do të integrojë teknologji të avancuara izraelite kundër raketave, avionëve dhe dronëve, duke forcuar ndjeshëm kapacitetin mbrojtës grek.
Por për Turqinë, shqetësimi nuk lidhet vetëm me pajisjet e reja, por me krijimin e një boshti gjithnjë e më të ngushtë mes Athinës dhe Tel Avivit, pikërisht në një kohë kur marrëdhëniet turko-izraelite janë përkeqësuar.
Reagimi i parë i Ankarasë duket se do të jetë ushtarak dhe strategjik. Ministri turk i Mbrojtjes, Yaşar Güler, ka pranuar në një përgjigje zyrtare se institucionet turke po studiojnë skenarë që variojnë nga rritja e tensioneve deri te mundësia e një lufte të hapur.
Nuk bëhet fjalë për një shpallje konflikti, por për një sinjal të rrallë se mundësia e përplasjes tashmë ka hyrë në planifikimin zyrtar të sigurisë së Turqisë.
Ankaraja pritet të forcojë praninë e saj ushtarake në zonat që i konsideron më të ekspozuara, veçanërisht përgjatë brigjeve të Egjeut dhe përballë ishujve grekë.
Një shqetësim i veçantë lidhet me mundësinë që sistemet izraelite të vendosen në ishuj pranë bregdetit turk. Kjo mund ta shtyjë Ankaranë të modernizojë më tej sistemet e saj të mbrojtjes ajrore, kapacitetet e dronëve dhe forcat detare.
Por përgjigjja turke nuk do të kufizohet te armatimi. Një nga fushat kryesore të kundërveprimit pritet të jetë konkurrenca për kontrollin dhe ndikimin në zonat detare të diskutueshme.
Turqia tashmë ka shpallur krijimin e dy parqeve detare në Egje dhe Mesdheun Lindor, në zona që kontestohen nga Greqia. Nën mbulesën e mbrojtjes së mjedisit, Ankaraja po përpiqet të forcojë pretendimet e saj territoriale dhe juridike.
Kjo është pjesë e strategjisë më të gjerë të “Mavi Vatan” ose “Atdheut Blu”, doktrina përmes së cilës Turqia kërkon një rol dominues në hapësirat detare të Egjeut dhe Mesdheut Lindor.
Në vend të një përplasjeje të drejtpërdrejtë ushtarake, Ankaraja po përpiqet t’i shndërrojë pretendimet e saj strategjike në fakte administrative dhe juridike në terren.
Një front tjetër ku Turqia pritet të reagojë është Siria. Rivaliteti mes Ankarasë dhe Tel Avivit tashmë është zhvendosur edhe atje, ku të dy vendet kanë interesa të drejtpërdrejta ushtarake dhe strategjike.
Turqia synon të zgjerojë praninë e saj në sektorët energjetikë dhe ushtarakë sirianë, ndërsa Izraeli kërkon të ruajë kontrollin e hapësirës ajrore dhe të pengojë vendosjen e forcave turke pranë zonave që i konsideron të ndjeshme.
Pikërisht për këtë arsye, “Mburoja e Akilit” nuk mund të shihet nga Ankaraja si një projekt i izoluar grek. Për Turqinë, teknologjitë izraelite në Greqi, rivaliteti në Siri dhe aleancat e reja në Mesdheun Lindor, janë pjesë e së njëjtës panoramë strategjike.
Erdogan dhe aparati i tij ushtarak duket se do të ndjekin një strategji në disa drejtime: forcim të kapaciteteve ushtarake, rritje të pranisë detare, konsolidim të pretendimeve në zonat e diskutueshme dhe zgjerim të ndikimit në Siri.
Në të njëjtën kohë, Turqia mund të synojë të thellojë marrëdhëniet me aleatë të tjerë rajonalë për të balancuar afrimin greko-izraelit. Pra çdo hap i Athinës do të prodhojë një kundërhap nga Ankaraja.
Greqia do ta quajë “Mburojën e Akilit” një sistem mbrojtës, ndërsa Turqia do ta shohë si një kërcënim që kërkon përgjigje. Kështu krijohet një spirale e njohur armatimi, ku masat mbrojtëse të njërës palë interpretohen si përgatitje sulmuese nga pala tjetër.
Për këtë arsye, pyetja kryesore nuk është nëse Turqia do të reagojë, por sa larg është e gatshme të shkojë në këtë reagim. Dhe gjithçka tregon se Erdoğan nuk ka ndërmend të qëndrojë në heshtje përballë “Mburojës së Akilit”. tesheshi
