Zv/kryeministri Mohammed Khair Hassan Shuaib flet për Turqinë, Rusinë dhe Evropën dhe….Lartësitë Golan
Siria mbetet një nga vendet kyçe për të ardhmen e Lindjes së Mesme, por vazhdon të përballet me një situatë gjeopolitike jashtëzakonisht të ndërlikuar.
Që nga marrja e detyrës, qeveria e Ahmed al-Shara ka arritur të heqë një pjesë të madhe të sanksioneve ekonomike që e kishin izoluar dhe dobësuar vendin për vite me radhë.
Megjithatë, mozaiku sirian ende nuk ka gjetur ekuilibrin e tij dhe në të luajnë një rol të rëndësishëm aktorë të shumtë, nga Izraeli e Turqia te Arabia Saudite, Rusia, Franca dhe Shtetet e Bashkuara.
Ankaraja nuk e ka fshehur interesin për të rritur ndikimin e saj mbi fqinjin jugor. Përpjekja e Turqisë për të marrë kontrollin e një prej aeroporteve më të rëndësishme në veri të Sirisë shkaktoi reagimin e Izraelit, i cili ndërmori sulme të rënda ajrore në Idlib.
Megjithatë, angazhimi turk vazhdoi dhe më 1 tetor përfaqësues të qeverisë së Damaskut u takuan në Turqi me drejtues të lartë të Hezbollahut, në një prej kontakteve të para të këtij lloji që nga rënia e regjimit të Bashar al-Assadit në fund të vitit 2024.
Takimi mund të jetë domethënës për të ardhmen e njërit prej rajoneve më të trazuara në botë. Për të kuptuar më mirë pozicionin e Damaskut, InsideOver intervistoi Mohammed Khair Hassan Shuaib, gjeneral me përvojë dhe aktualisht zëvendësministër i Mbrojtjes në qeverinë e Presidentit Ahmed al-Shara.
Zëvendësministër, takimi me Hezbollahun u mbështet fuqimisht nga ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan. A tregon kjo se Ankaraja po rrit ndikimin e saj mbi Sirinë?
Nuk ka asnjë qëndrim zyrtar nga qeveria jonë për këtë takim, i cili është raportuar nga mediat. Ne komunikojmë shpesh me drejtuesit libanezë dhe nuk kemi nevojë për ndërmjetësimin apo inteligjencën turke për të bashkëpunuar me një vend me të cilin kemi marrëdhënie kaq të ngushta dhe historike si Libani.
Gjatë regjimit të Asadit, Siria pati një ndikim negativ mbi politikën libaneze. Ne përfaqësojmë një drejtim të ri dhe besojmë te rëndësia e bashkëpunimit me vendet tona mike. Nuk kemi probleme kufitare me Libanin dhe ndajmë me të një histori, lidhje shoqërore dhe një pozicion gjeografik të përbashkët.
Qeveria e re siriane po përpiqet gjithashtu të arrijë një marrëveshje me Izraelin, si për Lartësitë e Golanit, ashtu edhe për territoret e pushtuara nga Tel Avivi pas rënies së Asadit. Cili është qëndrimi i Damaskut?
Izraeli ka pushtuar në mënyrë të paligjshme territorin sirian dhe duhet të tërhiqet menjëherë nga toka jonë. Presidenti Al-Shara ka deklaruar se është i gatshëm të diskutojë për Lartësitë e Golanit, por ne nuk duam të heqim dorë nga sovraniteti mbi këtë zonë jetike dhe të pasur me burime ujore.
Izraeli e ka përdorur pakicën druze si justifikim për të sulmuar Sirinë dhe për të vepruar pa u ndëshkuar, duke shfrytëzuar një situatë dhune lokale që, sipas nesh, nuk kishte motiv politik.
Ne po rindërtojmë vendin dhe të gjitha grupet etnike, fetare dhe kulturore do të kenë vendin e tyre në Sirinë e re.
Ndikimi i Turqisë po rritet. Edhe pse ajo që dikur njihej si Ushtria e Lirë Siriane është integruar në ushtrinë kombëtare, shumë prej forcave të saj e shohin ende Ankaranë si aleatin kryesor. Damasku madje ka shprehur gatishmërinë për t’iu bashkuar të ashtuquajturit Pakt i Mekës?
Ushtria e Lirë Siriane luajti një rol në luftën kundër Shtetit Islamik dhe regjimit të Asadit. Për këtë arsye, ne njohëm strukturat e saj dhe lejuam integrimin e tyre në forcat e armatosura kombëtare.
Ne kemi nënshkruar një marrëveshje me Turqinë për trajnimin e ushtrisë siriane dhe furnizimin e saj me pajisje ushtarake, duke u mbështetur në marrëdhëniet tona të gjata.
Por shohim gjithashtu një interes të madh për këtë aleancë të re dhe kemi nisur një sërë diskutimesh për mundësinë e anëtarësimit në të në të ardhmen.
Rusia, e cila ishte një nga aleatët kryesorë të Bashar al-Assadit, vazhdon të ketë prani në Siri. Si janë marrëdhëniet me Moskën?
Rusia ka siguruar një zgjatje të afatit për të qëndruar në bazat e saj në Mesdhe, por nuk duhet të ndërhyjë në politikën e brendshme të Sirisë. Gjatë rënies së regjimit të mëparshëm, rusët nuk ndërhynë dhe ne e vlerësuam këtë qëndrim.
Pak ditë më parë, Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian për Politikën e Jashtme dhe Sigurinë, Kaja Kallas, mbërriti në Damask për t’u takuar me Ministrin e Jashtëm dhe për të diskutuar të ardhmen e Sirisë. Çfarë prisni nga Evropa?
Ne e vlerësojmë shumë interesin e Bashkimit Evropian për vendin tonë. Evropianët duan të luajnë një rol në rindërtimin e Sirisë dhe përfaqësuesja e lartë e BE-së theksoi gatishmërinë e Brukselit për të mbështetur këtë fazë historike të rindërtimit institucional.
Ne e shohim këtë si një mundësi për të rigjallëruar rolin e Evropës në marrëdhëniet me Sirinë dhe në hapësirën mes dy brigjeve të Mesdheut. Bashkëpunimi me Evropën mund të jetë një nga shtyllat e procesit të rindërtimit dhe të konsolidimit të institucioneve të reja siriane. /tesheshi
