Grenell, thirrje për shfuqizimin e gjykatës së Hagës: “Kosova nuk ka nevojë për të”
Richard Grenell, ish-i dërguari special i SHBA-së për dialogun Beograd-Prishtinë, të cilin Aleksandar Vuçiç e quajti “mik i vërtetë i Serbisë” dhe të cilin e vlerësoi me Urdhrin e Flamurit Serb, Klasi i Parë, reagoi ashpër pasi Hashim Thaçi u dënua me 25 vjet burg për krime lufte në shkallën e parë.
Grenell e quajti vendimin “të skandaloz”, kritikoi gjyqtarët dhe prokurorin dhe u bëri thirrje autoriteteve në Pristinë të shpërndajnë Këshillat e Specializuara të Kosovës. Në një postim në rrjetin social X, Grenell mbrojti ish-presidentin e Kosovës, duke thënë se vendimi për krimet e kryera gjatë luftës më shumë se një çerek shekulli më parë ishte “i skandaloz”.
“Askush nuk është i sigurt para këtyre gjykatave ndërkombëtare ku elitat akademike marrin vendime politike”, shkroi Grenell.
Ai i quajti tre gjyqtarët dhe prokurorin amerikan “të çmendur të krahut të majtë”, duke pretenduar se nuk i morën parasysh deklaratat e ish-këshilltarëve të ish-Presidentit amerikan Bill Clinton, të cilët, sipas tij, thanë se Thaçi nuk e udhëhoqi luftën.
Grenell kritikoi veçanërisht gjyqtarin zviceran Guénaël Mettraux, duke e akuzuar atë për neglizhencë në çështjet ligjore dhe ndjekje të “politikës së Jack Smith”.
“Financimi i të gjitha këtyre gjykatave duhet të ndërpritet menjëherë”, tha Grenell.
Ai i bëri thirrje Departamentit të Drejtësisë të SHBA-së dhe Zëvendës Prokurorit të Përgjithshëm Todd Blanche të reagojnë, duke pretenduar se taksapaguesit amerikanë po financojnë “persekutimin politik“. Grenell shkoi një hap më tej, duke i bërë thirrje kryeministrit të Kosovës Albin Kurti dhe anëtarëve të parlamentit të Kosovës që të punojnë për shpërbërjen e Dhomave të Specializuara.
“Kosova nuk ka nevojë për një gjykatë në Holandë”, përfundoi Grenell.
Reagimi i Grenell erdhi vetëm disa orë pasi Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë dënuan ish-presidentin e Kosovës dhe një nga ish-udhëheqësit e UÇK-së Hashim Thaçi me 25 vjet burg.
Thaçi u shpall fajtor për katër akuza për krime lufte – për vrasje, torturë, trajtim mizor dhe ndalim të paligjshëm ose arbitrar gjatë konfliktit të viteve 1998-1999. Gjykata e shpalli atë të pafajshëm për gjashtë akuza për krime kundër njerëzimit, duke arritur në përfundimin se prokuroria nuk kishte provuar elementët e nevojshëm për një kualifikim të tillë. Vendimi është një vendim i shkallës së parë dhe është subjekt i apelimit.
Sipas gjetjeve të gjykatës, Thaçi u shpall përgjegjës për vrasjet e 96 personave, ndalimin e paligjshëm të 385 personave, torturën e 303 personave dhe trajtimin mizor të 49 personave. Gjykata arriti në përfundimin se viktimat nuk ishin pjesëmarrës aktivë në luftime dhe se Thaçi mori pjesë në një ndërmarrje të përbashkët kriminale që synonte njerëzit që UÇK-ja i konsideronte kundërshtarë të saj.
Thaçi mohoi fajësinë gjatë gjyqit, ndërsa mbrojtja e tij kërkoi lirim nga akuzat. Ish-zyrtarët e lartë të UÇK-së Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi u gjykuan së bashku me të. Gjykimi filloi në prill 2023 dhe 134 dëshmitarë u dëgjuan gjatë procedurave.
Kaos në Prishtinë pas vendimit
Vendimi shkaktoi reagime të nxehta në Kosovë, ku Thaçi dhe ish-udhëheqës të tjerë të UÇK-së ende kanë statusin e heronjve të luftës midis një pjese të popullsisë, edhe pse u dënuan për krime lufte në shkallën e parë.
Protesta u mbajtën në Prishtinë pas shpalljes së vendimit, dhe disa demonstrues u mblodhën para selisë së EULEX-it. Sipas raportimeve nga terreni, në ndërtesë u hodhën gurë, ndërsa u regjistruan edhe përleshje midis demonstruesve dhe policisë.
Tensionet ishin të larta edhe para vetë vendimit. Disa ditë më parë, dhjetëra mijëra njerëz u mblodhën në Prishtinë për një tubim në mbështetje të Thaçit dhe ish-udhëheqësve të tjerë të UÇK-së, ndërsa masat e sigurisë u shtrënguan për ditën e vendimit.
Vuçiç e dekoroi dhe e quajti një “mik të vërtetë të Serbisë”.
Reagimi i Grenellit është veçanërisht i rëndësishëm për shkak të marrëdhënies që ai kishte me autoritetet në Beograd në vitet e mëparshme.
Më 25 tetor 2023, Aleksandar Vuçiç i dorëzoi personalisht Grenell-it Urdhrin e Flamurit Serb, Klasi i Parë, për “merita të jashtëzakonshme në zhvillimin dhe forcimin e bashkëpunimit paqësor dhe marrëdhënieve miqësore midis Republikës së Serbisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës”. /tesheshi
