Gazetari dhe shkrimtari italian Ezio Gavazzeni, adresa e të cilit në prokurorinë e Milanos çoi në hapjen e një hetimi kundër individëve që paguanin për ture snajperësh gjatë fundjavës për të qëlluar civilë në Sarajevë gjatë luftës në Bosnjë dhe Hercegovinë, i tha Agjencisë Anadolu se jo vetëm italianët, por edhe qytetarë të pasur të vendeve të tjera perëndimore morën pjesë në ture të tilla kriminale.
Sipas Gavazzenit, gjatë luftës në Bosnjë dhe Hercegovinë nga viti 1992 deri në vitin 1995, individë jashtëzakonisht të pasur nga Italia, Gjermania, Franca, Britania e Madhe dhe vende të tjera perëndimore paguan shuma të mëdha parash, ekuivalente me 80 deri në 100 mijë euro sot, për t’u çuar në pozicionet e snajperëve serbë rreth Sarajevës në fundjavë dhe për të qëlluar civilë boshnjakë pa faj.
Gavazzeni përshkroi në detaje se objektivi mund të ishin fëmijë, gra ose burra, pa asnjë përjashtim.
Një temë që ka qenë e ndezur prej vitesh
Gavazzeni thotë se mësoi për ture të tilla kriminale për herë të parë në vitin 1995, nga artikujt në shtypin italian, dhe se tema e preku thellë, por atëherë nuk pati mundësinë ta hetonte.
Pika e kthesës erdhi në vitin 2022, pas publikimit të filmit dokumentar “Sarajevo Safari”, me regji nga Miran Zupaniç, në të cilin u shfaqën dëshmitë e para të drejtpërdrejta të njerëzve që panë ose takuan pjesëmarrësit e “tureve të tilla të gjuetisë”.
“Sapo pashë dokumentarin, menjëherë kontaktova Zupaniçin dhe aty filloi kërkimi im”, tha Gavazzeni, duke theksuar se mori informacion nga burime të ndryshme të besueshme.
Rreth pjesëmarrësve
Gazetari e përshkruan pjesëmarrësin tipik si një profesionist ose sipërmarrës jashtëzakonisht të pasur, të respektuar shoqërisht, një person nga shoqëria e lartë, një dashnor i armëve dhe gjuetisë.
Sipas tij, këta njerëz u çuan në mënyrë të organizuar në zonat e luftës në ish-Jugosllavi, kryesisht në Sarajevë, por edhe në Mostar, Pale dhe Srebrenicë.
Secili prej tyre kishte një udhërrëfyes vendas, një person që i shoqëronte në pozicionet e snajperëve dhe u siguronte armë dhe akses në vendet nga të cilat mund të qëllonin mbi civilët.
Gavazzeni pohon se numri i pjesëmarrësve nuk ishte i vogël.
“Nuk po flasim për dhjetëra, numri është dukshëm më i lartë, nuk është gabim të thuhet se janë qindra njerëz”, tha ai.
Ai shtoi se një burim i besueshëm i dha një shifër që mund të ngatërrohej me një ose dy, por që është reale.
Rrjedha e hetimit në Itali
Pasi mblodhi materiale të mjaftueshme, Gavazzeni paraqiti një parashtresë prej 17 faqesh në Prokurorinë e Milanos në shkurt të këtij viti, duke kërkuar hapjen e një hetimi.
Prokurorët e studiuan dokumentin në detaje për muaj të tërë dhe nuk e hodhën poshtë, megjithëse mund ta kishin bërë këtë.
Në tetor, gazetari, së bashku me avokatin e tij Nicola Brigida dhe këshilltarin e tij, ish-gjyqtarin Guido Salvini, u thirrën në zyrën e prokurorit, ku u informuan se hetimi ishte hapur zyrtarisht.
Çështja iu caktua Karabinierëve ROS, një njësi speciale për luftimin e terrorizmit dhe krimit të organizuar.
Po atë ditë, Gavazzeni i paraqiti prokurorisë gjithashtu prova të reja që kishte mbledhur që nga shkurti.
Ky hetim rihapi debatin rreth krimeve të padukshme dhe të pandëshkuara gjatë rrethimit të Sarajevës, një nga rrethimet më të gjata në kohët moderne.
Zbulimet e Gavazzenit rreth “turizmit të luftës” nga të huajt e pasur tronditën më tej publikun, duke zbuluar një dimension të ri të krimeve të kryera kundër banorëve të Sarajevës së rrethuar.
Si kujtesë, Oslobođenje ishte ndër të parat që shkroi për “turizmin safari” të tmerrshëm gjatë rrethimit të Sarajevës, d.m.th. të huajt që paguanin për të ardhur në pozicionet e agresorit dhe për të qëlluar mbi civilët. /tesheshi
