Tërbohet nga njohja e Palestinës, shkon e njeh Somalilandin
Izraeli të premten u bë vendi i parë që njohu zyrtarisht Republikën e vetëshpallur të Somalilandës si një shtet të pavarur dhe sovran, në një veprim që mund të riformësojë dinamikën rajonale dhe të vërë në provë kundërshtimin e gjatë të Somalisë ndaj shkëputjes.
Kryeministri Benjamin Netanyahu tha se Izraeli do të kërkonte bashkëpunim urgjent me Somalilandën në bujqësi, shëndetësi, teknologji dhe ekonomi. Në një deklaratë, ai përgëzoi presidentin e Somalilandës, Abdirahman Mohamed Abdulahi, vlerësoi udhëheqjen e tij dhe e ftoi atë të vizitojë Izraelin.
Netanyahu tha se deklarata ishte “në frymën e Marrëveshjeve të Abrahamit, të nënshkruara me iniciativën e Presidentit Trump”.
Marrëveshjet e vitit 2020 u arritën me ndërmjetësimin e administratës Trump në mandatin e tij të parë dhe përfshinin formalizimin e marrëdhënieve diplomatike të Izraelit me Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahreinin. Vende të tjera iu bashkuan më vonë atyre.
Netanyahu, ministri i Jashtëm Gideon Saar dhe presidenti i Somalilandit nënshkruan një deklaratë të përbashkët mbi njohjen reciproke, sipas një deklarate izraelite.
Abdullahi tha në një deklaratë se Somalilandi do t’i bashkohet Marrëveshjeve të Abrahamit, duke e quajtur atë një hap drejt paqes rajonale dhe globale. Ai tha se Somalilandi është i përkushtuar për të ndërtuar partneritete, për të nxitur prosperitetin e ndërsjelltë dhe për të promovuar stabilitetin në të gjithë Lindjen e Mesme dhe Afrikën.
Por qeveria somaleze e dënoi veprimin e Izraelit si një “hap të paligjshëm” dhe një “sulm të qëllimshëm” ndaj sovranitetit të saj, duke hedhur poshtë njohjen e Somalilandit, sipas një deklarate nga zyra e kryeministrit.
“Qeveria federale riafirmon vendosmërinë e saj për të ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme diplomatike, politike dhe ligjore, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare, për të mbrojtur sovranitetin, unitetin dhe kufijtë e saj të njohur ndërkombëtarisht”, thuhet në deklaratë.
Egjipti tha se ministri i Jashtëm Badr Abdelati zhvilloi biseda telefonike me homologët e tij nga Somalia, Turqia dhe Xhibuti të premten për të diskutuar atë që ata e përshkruan si “zhvillime të rrezikshme” në Bririn e Afrikës pas njoftimit izraelit.
Ministrat dënuan njohjen e Somalilandit nga Izraeli, riafirmuan mbështetjen e tyre të plotë për unitetin dhe integritetin territorial të Somalisë dhe paralajmëruan se njohja e rajoneve separatiste përbën një kërcënim për paqen dhe sigurinë ndërkombëtare, tha Ministria e Jashtme egjiptiane.
Bashkimi Afrikan gjithashtu e hodhi poshtë njohjen e Somalilandit, duke riafirmuar “angazhimin e tij të palëkundur” ndaj unitetit dhe integritetit territorial të Somalisë dhe duke paralajmëruar se lëvizje të tilla rrezikojnë paqen dhe stabilitetin në të gjithë kontinentin, tha kryetari i Komisionit të Bashkimit Afrikan.
Somalilandi ka gëzuar autonomi de facto, si dhe paqe dhe stabilitet relativ, që nga viti 1991, kur Somalia u zhyt në luftë civile, por rajoni separatist nuk ka marrë njohje nga asnjë vend tjetër.
Gjatë viteve, Somalia ka mbledhur aktorë ndërkombëtarë kundër çdo vendi që njeh Somalilandin.
Ish-protektorati britanik shpreson që njohja nga Izraeli do të inkurajojë kombet e tjera të bëjnë të njëjtën gjë, duke rritur kështu ndikimin e saj diplomatik dhe aksesin në tregjet ndërkombëtare.
Në mars, Somalia dhe Somalilandi thanë se nuk kishin marrë një propozim nga Shtetet e Bashkuara ose Izraeli për të zhvendosur palestinezët nga Gaza, ndërsa Mogadishu tha se e refuzonte kategorikisht një veprim të tillë. /teshesh
