Sipas një eksperti të gjeografisë kritike, përmbytjet e rrëmbyeshme dhe rrëshqitjet e baltës që goditën rëndë rajonin kufitar të Himalajeve mes Nepalit dhe Kinës duhet të shërbejnë si një “thirrje për zgjim” për vendet e rajonit.
Paralajmërimi erdhi teksa numri i të vdekurve nga fatkeqësia e 26 gushtit u rrit në 1.130, ndërsa operacionet e kërkimit vazhdojnë për afër 4.500 persona të zhdukur, një javë pas fatkeqësisë.
Duke folur për Anadolu, profesori i gjeografisë kritike në Kolegjin King’s në Londër, Daanish Mustafa, tha se një fatkeqësi e tillë në mënyrë të pashmangshme mund të ndodhë në çdo kohë në mjedisin dinamik akullnajor dhe sizmikisht aktiv të Himalajeve të larta dhe vargmaleve Karakoram.
Fatkeqësia ndodhi të mërkurën e kaluar, kur një akullnajë në malin Langtang Lirung të Nepalit u ça në një lartësi prej rreth 5.200 metrash, duke shkaktuar një ortek akulli dhe shkëmbinjsh, i cili u shndërrua në një rrjedhë masive mbeturinash dhe përfshiu luginat përgjatë kufirit.
Vërshimi i ujit dhe rrëshqitjet e baltës shkretuan qarqet Rasuwa, Nuwakot, Dhading dhe Kavre, si dhe Luginën e Katmandusë në Nepal, ndërsa mbuluan gjithashtu pikën kufitare Gyirong me Nepalin në Tibetin jugperëndimor, i njohur gjithashtu si Rajoni Autonom Xizang, në anën kineze.
“Ky ishte një incident jashtëzakonisht fatkeq dhe për fat të keq nuk mund të parandalohej”, tha Mustafa.
Nga 3.916 personat e zhdukur në anën nepaleze të kufirit, 639 janë pjesëtarë të personelit të angazhuar në projektet hidroenergjetike në të gjithë vendin pa dalje në det.
“Digat në malet e larta thjesht përforcojnë dhe theksojnë dëmet nga ngjarje të tilla. Kjo duhet të jetë një thirrje për zgjim për të gjitha vendet, veçanërisht për Indinë, Kinën dhe Pakistanin, të cilat janë në procesin e ndërtimit të digave të mëdha në këtë mjedis”, tha Mustafa.
Ministria e Punëve të Jashtme e Kinës tha se fatkeqësia u shkaktua nga “paqëndrueshmëria e akullnajës si pasojë e efekteve afatgjata të ngrohjes së klimës”.
“Një ortek akulli dhe shkëmbinjsh ndodhi në një akullnajë në Nepal, duke u vërsulur me shpejtësi teposhtë dhe duke gërryer shpatin e malit, gjë që shkaktoi fatkeqësinë”, u tha gazetarëve në Pekin zëdhënësi i Ministrisë së Punëve të Jashtme, Guo Jiakun.
Mustafa tha se në këtë moment duhet t’u përmbahemi pretendimeve zyrtare të Kinës dhe Nepalit derisa të bëhen të disponueshme vlerësime të pavarura shkencore, gjë që sipas tij, do të marrë kohë.
“Nuk mund të bëhet shumë për fatkeqësi të tilla, përveç edukimit të publikut, stërvitjeve për evakuim, infrastrukturës efektive të komunikimit dhe monitorimit”, tha akademiku.
“Këto diga mund të shkaktojnë katastrofë në raste të tilla. Me digat në funksionim, ngjarje të tilla mund të shkaktojnë miliona të vdekur në vend të disa qindra viktimave që pati Nepali”, tha Mustafa, duke u bërë thirrje shoqërive të Azisë Jugore që ta “marrin seriozisht” paralajmërimin.
