Mbetet e paqartë nëse SHBA do ta pranojë ofertën
Irani ka propozuar një plan që mund të çojë në rihapjen e ngushticës së Hormuzit brenda shtatë ditësh, duke e lidhur këtë hap me ndalimin e luftimeve dhe një seri masash që duhet të ndërmerren nga Shtetet e Bashkuara.
Sipas Reuters, ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi deklaroi në Nju Jork se, nëse plotësohen kushtet e Teheranit, një kalim normal detar në Hormuz mund të rikthehet brenda shtatë ditësh. Afati do të nisë vetëm pasi Uashingtoni të pranojë propozimin.
Plani është përcjellë përmes ndërmjetësve, përfshirë Katarin, në kuadër të përpjekjeve diplomatike në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.
Teherani e paraqet nismën si një rrugë të mundshme për t’i dhënë fund luftimeve dhe për të rikthyer trafikun në një prej korridoreve më të rëndësishme energjetike në botë.
Sipas kushteve të bëra publike nga zyrtarët iranianë, SHBA duhet të heqë bllokadën detare ndaj porteve iraniane, të lehtësojë sanksionet ndaj eksporteve të naftës dhe të lirojë fondet iraniane të ngrira.
Propozimi përfshin gjithashtu një ndalim të luftimeve në fronte të ndryshme të konfliktit, përfshirë Libanin. Në këmbim, Irani thotë se do të mundësonte rikthimin e lundrimit normal në Hormuz në fund të ditës së shtatë.
Çështja e programit bërthamor do të rikthehej më pas në tryezën e negociatave, ndërsa Teherani ka sinjalizuar se nuk është i gatshëm të bëjë lëshime mbi disa prej të drejtave të tij bërthamore.
Reuters raportoi po sot se Irani është në pritje të përgjigjes zyrtare amerikane, pasi Wall Street Journal raportoi se presidenti Donald Trump e kishte refuzuar propozimin. Reuters thekson se nuk ka mundur ta konfirmojë në mënyrë të pavarur këtë raport.
Megjithatë, presidenti iranian Masoud Pezeshkian deklaroi se plani i ri ishte koordinuar me udhëheqësin suprem Mojtaba Khamenei dhe se Teherani do t’i përmbushte detyrimet e veta nëse SHBA do ta pranonte marrëveshjen.
Kjo tregon se nisma nuk është paraqitur vetëm si një ofertë teknike për transportin detar, por si pjesë e një formule më të gjerë për uljen e tensioneve.
Ngushtica e Hormuzit mbetet një pikë kyçe për tregjet globale të energjisë. Çdo kufizim i zgjatur i trafikut përmes saj ndikon drejtpërdrejt në furnizimin me naftë dhe gaz dhe ushtron presion mbi çmimet ndërkombëtare.
Në këtë fazë, gjithçka varet nga përgjigjja e Uashingtonit. Nëse SHBA pranon kushtet e Teheranit, sipas planit iranian, numërimi mbrapsht për rihapjen e Hormuzit do të nisë menjëherë.
Nëse marrëveshja dështon, ngushtica mbetet një nga pikat më të rrezikshme të përplasjes në konfliktin që ka tronditur Lindjen e Mesme dhe tregjet globale të energjisë. tesheshi
