Izraeli nuk kundërshton shitjen e avionëve luftarakë F-35 nga Shtetet e Bashkuara te Arabia Saudite, por dëshiron që kjo të jetë e kushtëzuar nga normalizimi i plotë i marrëdhënieve midis dy vendeve. Informacioni raportohet nga Axios, duke cituar dy zyrtarë izraelitë.
“Ne e kemi informuar administratën Trump se furnizimi i avionëve luftarakë F-35 për Arabinë Saudite duhet të jetë i kushtëzuar nga normalizimi i marrëdhënieve të Arabisë Saudite me Izraelin”, tha një zyrtar izraelit.
Zyrtari shtoi se SHBA-të nuk duhet t’i japin avionë F-35 Arabisë Saudite pa marrë përfitime diplomatike në këmbim, pasi kjo do të ishte “e gabuar dhe kundërproduktive”.
“Ndryshe nga furnizimi i F-35 për Turqinë, ndaj të cilit shprehim kundërshtimin tonë të fortë, ne nuk jemi aq të shqetësuar për furnizimin e sistemeve të tilla të armëve për Arabinë Saudite nëse është pjesë e bashkëpunimit rajonal të sigurisë brenda kornizës së Marrëveshjeve të Abrahamit, siç është rasti me Emiratet e Bashkuara Arabe”, tha një zyrtar i dytë izraelit.
Izraeli është i vetmi vend në rajon që ka avionë luftarakë F-35.
Shitja e avionëve luftarakë të përparuar të padukshëm nga SHBA-të te Arabia Saudite (si dhe sisteme të tjera armësh) tani është shumë afër – presidenti amerikan e ka përmendur gjithashtu këtë.
Princi i Kurorës Saudite Mohammed bin Salman pritet të takohet me Presidentin Trump në Shtëpinë e Bardhë të martën, më 18 nëntor. F-35, marrëveshja e sigurisë SHBA-Saudi dhe normalizimi i mundshëm i marrëdhënieve me Izraelin pritet të jenë temat kryesore të takimit, raporton Axios.
Raporti vëren se Trump i tha princit saudit në një telefonatë në tetor se, me përfundimin e luftës në Gaza, ai pret që Arabia Saudite të ecë përpara me normalizimin e marrëdhënieve të saj me Izraelin.
Të premten, Trump u tha gazetarëve në Air Force One, ndërsa udhëtonte nga Uashingtoni në Florida, se shpresonte që Arabia Saudite së shpejti të bashkohej me Marrëveshjet e Abrahamit.
Ç’ndryshon në rajon me F-35 te sauditët?
Blerja e avionëve luftarakë F-35 nga Arabia Saudite pritet të ndryshojë ekuilibrin e fuqisë në rajon dhe të ndikojë në avantazhin ushtarak cilësor të ushtrisë izraelite.
Ruajtja e këtij avantazhi është rezultat i marrëveshjeve afatgjata midis Izraelit dhe qeverive të SHBA-së gjatë dekadave të fundit. Madje u kodifikua në ligj në vitin 2008.
Si pjesë e Marrëveshjeve të Abrahamit në vitin 2020, Izraeli ra dakord të blinte F-35 nga Emiratet e Bashkuara Arabe, me kusht garanci të caktuara sigurie. Marrëveshja nuk u realizua kurrë për shkak të kërkesës së administratës Biden për të kufizuar përdorimin e avionëve.
Izraeli, raporton Axios, ka të ngjarë të kërkojë garanci të ngjashme sigurie nga SHBA-të nëse marrëveshja me Arabinë Saudite miratohet.
Shqetësimi kryesor është se Arabia Saudite është shumë më afër Izraelit sesa Emiratet. Dhe ka të ngjarë që Izraeli të kërkojë që ato të mos vendosen në bazat ajrore saudite në pjesët perëndimore të vendit që janë afër Izraelit. /tesheshi
