Një formë e re lufte, ku sasia mund të jetë po aq vendimtare sa cilësia
Sipas vlerësimeve ushtarake, Teherani ka dhjetëra mijëra dronë të tillë. Disa analiza madje e çojnë numrin në 80,000 njësi, duke krijuar në thelb një “ushtri” sistemesh sulmi pa pilot. Pyetja e madhe është pse këto dronë mund të prodhohen në numër kaq të madh. Përgjigja qëndron kryesisht në koston dhe thjeshtësinë e teknologjisë së tyre.
Shahed-136 u projektua me prodhimin masiv si filozofi bazë, jo teknologji të lartë. Trupi i tij është i thjeshtë, me një krah trekëndor të tipit delta, i bërë nga materiale relativisht të lira. Nuk ka sisteme komplekse sensorësh ose elektronikë të sofistikuar si dronët perëndimorë. Në vend të kësaj, përdor navigim të thjeshtë GPS dhe koordinata të paracaktuara të objektivit.
Elementi më i rëndësishëm që ul ndjeshëm kostot është motori. Këto dronë përdorin një motor me dy cilindra Mado MD-550. Në thelb është një kopje e teknologjisë gjermane për motorë të vegjël me djegie të brendshme, të ngjashëm me ato që gjenden në mopedët ose automjetet e vogla të lehta.
Ky motor nuk u projektua për performancë të lartë, por për besueshmëri, kosto të ulët dhe mirëmbajtje të lehtë. Pjesët e tij të këmbimit mund të gjenden lehtësisht në tregun komercial dhe prodhimi i tij nuk kërkon objekte të sofistikuara industriale.
Kjo do të thotë që Irani mund të prodhojë dronë të tillë në numër të madh me kosto shumë të ulët. Është vlerësuar se një Shahed-136 kushton dhjetëra mijëra dollarë, një shumë jashtëzakonisht e ulët krahasuar me milionat e kërkuara për të prodhuar një raketë lundrimi.
Strategjia që qëndron pas këtyre sistemeve është e thjeshtë, por efektive. Në vend të disa armëve shumë të shtrenjta, Irani prodhon mijëra dronë të lirë që mund të lëshohen në masë. Kjo krijon ngopje në sistemet e mbrojtjes ajrore të kundërshtarit, të cilët detyrohen të përdorin raketa shumë më të shtrenjta për t’i rrëzuar ato.
Sipas kësaj logjike, dronët iranianë nuk bazohen në superioritetin teknologjik, por në masë dhe kosto të ulët. Kjo është një formë e re lufte, ku sasia mund të jetë po aq vendimtare sa cilësia. /tesheshi
