Zonja e parë e Turqisë, Emine Erdogan, e cila kryeson Bordin Këshillimor të Nivelit të Lartë të OKB-së për Zero Mbetje, bëri thirrje për ndryshimin e zakoneve të konsumit dhe forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar për të trajtuar krizën klimatike, raporton Anadolu.
“Lëvizja Zero Mbetje i ka shndërruar individët nga vëzhgues të pafuqishëm përballë krizës klimatike në aktorë kryesorë të zgjidhjes”, tha Erdogan në aktivitetin e hapjes së Javës së Klimës në Nju Jork.
“Ajo ka dëshmuar se ndryshimet në dukje të vogla në sjellje mund të shndërrohen në kulturë shoqërore kur përhapen gjerësisht dhe në një sistem të qëndrueshëm kur mbështeten nga politika të shëndosha”, shtoi ajo.
Emine Erdogan mori pjesë në aktivitet në Nju Jork, së bashku me ministren turke të Familjes dhe Shërbimeve Sociale, Mahinur Ozdemir Goktas. Ministria e Mjedisit, Urbanizimit dhe Ndryshimeve Klimatike dhe Fondacioni Zero Mbetje ishin ndër sponsorët kryesorë të aktivitetit.
Ajo u prit në vendin e aktivitetit nga ministri i Mjedisit, Urbanizimit dhe Ndryshimeve Klimatike, Murat Kurum, kryetari i Fondacionit Zero Mbetje, Samed Agirbas, drejtoresha ekzekutive e Climate Group, Helen Clarkson, anëtarja e lartë e bordit Emma Cox dhe zyrtarë të tjerë.
Duke i nisur fjalët e saj me përshëndetjet dhe respektin e popullit turk, ajo falënderoi organizatorët për mikpritjen.
“Ndryshimi klimatik është një nga pasojat më të dukshme të barrës së rëndë që aktivitetet njerëzore i kanë ngarkuar Tokës”, tha ajo.
“Natyrisht, ne e dimë rolin e lëndëve djegëse fosile, proceseve industriale dhe emetimeve të larta në këtë krizë. Por duhet t’i bëjmë vetes edhe pyetjen: A janë vetëm lëndët djegëse fosile përgjegjëse për të na sjellë përballë një krize kaq masive? A janë industritë në shkallë të gjerë? Apo është kërkesa e pakufizuar për konsum ajo që i detyron të gjitha këto të prodhojnë vazhdimisht më shumë?”, deklaroi Erdogan.
– “Duhet ta rindërtojmë marrëdhënien tonë me natyrën mbi parimet e ekuilibrit dhe drejtësisë”
Emine Erdogan tha se ndryshimi klimatik është, mbi të gjitha, rezultat i një transformimi në këndvështrimin moral të njerëzimit.
“Ne kemi krijuar një sistem që pranon që në fillim se gjithçka që prodhojmë ka një jetëgjatësi të shkurtër dhe se çdo objekt një ditë do të bëhet mbetje”, tha ajo.
Ajo vuri në dukje se që nga vitet 1950 në mbarë botën janë prodhuar rreth 9,2 miliardë tonë plastikë, ndërsa 7 miliardë tonë prej tyre janë shndërruar në mbetje, duke i cilësuar shifrat si një tregues të qartë të kostove të kësaj qasjeje.
“Për më tepër, kjo barrë nuk shpërndahet në mënyrë të drejtë në gjithë planetin”, tha ajo. “Kostot mjedisore të krijuara nga nivelet e larta të konsumit shpesh u lihen në barrë shoqërive që kontribuojnë më pak në këtë konsum, rajoneve të cenueshme dhe brezave të ardhshëm”, shtoi Erdogan.
“Prandaj, duhet të fillojmë duke reduktuar tepricat në zakonet tona, krahas mbetjeve tona, duke ndryshuar mënyrën tonë të të menduarit krahas sistemeve tona dhe duke rindërtuar marrëdhënien tonë me natyrën mbi parimet e ekuilibrit dhe drejtësisë”, tha më tej zonja e parë.
Erdogan tha se lëvizja Zero Mbetje lindi nga kjo qasje, duke e përshkruar atë si një qëndrim moral që u kujton njerëzve kufijtë dhe përgjegjësitë në një kohë kur konsumi dhe mbetjet janë shndërruar në aspekte të normalizuara të jetës së përditshme.
– “Zero Mbetje është shndërrimi i kësaj ndjenje përgjegjësie në praktikë të përditshme”
Erdogan tha se ekziston një dallim themelor mes të parit të natyrës si një rezervuar të pakufizuar burimesh dhe të parit të saj si diçka që i është besuar njerëzimit.
“Zero Mbetje është shndërrimi i kësaj ndjenje përgjegjësie në praktikë të përditshme”, tha ajo.
Ajo shpjegoi se hapat e parë për shndërrimin e kësaj vetëdijeje në sjellje dhe, më pas, në një sistem të qëndrueshëm u ndërmorën në kompleksin presidencial turk.
“Praktikat Zero Mbetje që nisëm në kompleksin presidencial në vitin 2017 shpejt u përhapën në shkolla, spitale, komuna, institucione publike dhe familje”, tha ajo.
“Shkalla jonë e rikuperimit, e cila në atë kohë ishte 13 për qind, tani ka kaluar 37 për qind”, shtoi ajo.
Ajo përsëriti se lëvizja Zero Mbetje u ka dhënë individëve mundësinë të bëhen aktorë kryesorë në përballimin e krizës klimatike.
Erdogan theksoi gjithashtu se kjo qasje nuk do t’i zvogëlojë përgjegjësitë e qeverive dhe kompanive, por përkundrazi do t’i zgjerojë dhe qartësojë ato.
“Ndërtimi i infrastrukturës që ua lehtëson njerëzve marrjen e vendimeve të duhura, projektimi i produkteve për t’i bërë ato më të qëndrueshme, të riparueshme dhe të ripërdorshme, zhvillimi i teknologjive që mundësojnë prodhimin qarkor dhe vendosja e bashkëpunimit ndërkombëtar për këto përpjekje janë përgjegjësi të përbashkëta”, tha ajo.
“Prandaj, e konsideroj jashtëzakonisht të vlefshëm rrugëtimin e lëvizjes Zero Mbetje nga niveli vendor në atë global”, shtoi ajo.
– “Asnjë objektiv nuk do të jetë i mjaftueshëm më vete; asnjë teknologji nuk do të jetë zgjidhje më vete”
Erdogan kujtoi se rezoluta për Zero Mbetje, të cilën Turqia e paraqiti në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së në vitin 2022, u miratua me mbështetje të gjerë ndërkombëtare.
Ajo gjithashtu vuri në dukje se 30 marsi u shpall Dita Ndërkombëtare e Zero Mbetjeve dhe se u krijua Bordi Këshillimor i Nivelit të Lartë të OKB-së për Zero Mbetje, të cilin ajo e kryeson.
“Ne i kushtojmë rëndësi të madhe që qasja Zero Mbetje të trajtohet si një nga mjetet e fuqishme të veprimit klimatik në COP31, të cilën do ta presim në Turqi në nëntor”, tha ajo.
Erdogan tha se diskutimi për Zero Mbetje në hapjen e Javës së Klimës në Nju Jork ishte një tregues domethënës i rritjes së përfshirjes globale në këtë lëvizje dhe i kërkimit të përbashkët të zgjidhjeve.
“Ndërsa po mbaj këtë fjalim, në Nju Jork janë krijuar dhjetëra tonë mbetje. Situata nuk është ndryshe as në Stamboll apo në shumë qytete të botës”, tha ajo.
“Një gjë është e sigurt: Për sa kohë që vazhdojmë zakonet që prodhojnë problemet e sotme, ndërsa diskutojmë zgjidhjet e së ardhmes, asnjë objektiv nuk do të jetë i mjaftueshëm më vete dhe asnjë teknologji nuk do të jetë zgjidhje më vete”, shtoi ajo.
Erdogan tha se vlera e vërtetë e këtij takimi do të përcaktohet jo nga ajo që u tha në aktivitet, por nga ajo që pjesëmarrësit do të zgjedhin të bëjnë ndryshe pasi të largohen.
“Shpresoj që Java e Klimës në Nju Jork të çojë në zakone të reja krahas ideve të reja dhe në veprim kolektiv krahas përgjegjësive të përbashkëta”, tha ajo.
Pas fjalimit të saj, Erdogan ndoqi një performancë të drejtpërdrejtë të artistit bashkëkohor të ebrusë, Garip Ay.
Në aktivitet morën pjesë kryeredaktorë të gazetave dhe kanaleve televizive, si dhe shumë të ftuar të tjerë.
