Përplasja mes dy institucioneve të fuqishme, mund të ndryshojë përgjithmonë ekuilibrat e lojës
Nëse në politikë Evropa shpesh shfaqet e përçarë, në futboll situata duket krejtësisht ndryshe. Përballë një prej projekteve më ambicioze dhe njëkohësisht më të debatueshme të FIFA-s, 55 federatat anëtare të UEFA-s kanë vendosur të flasin me një zë të vetëm.
Në qendër të polemikave ndodhet ideja për hapjen e aktiviteteve tregtare të Kupës së Botës ndaj investitorëve privatë. Sipas raportimeve të Financial Times, projekti parashikon krijimin e një fondi me vlerë rreth 20 miliardë dollarë, i udhëhequr nga financieri Joshua Kushner, vëllai i Jared Kushnerit, dhëndrit të presidentit amerikan Donald Trump dhe një prej aleatëve më të afërt politikë të presidentit të FIFA-s, Gianni Infantino.
Reagimi i UEFA-s ka qenë i menjëhershëm dhe i ashpër. Nga selia e saj në Nion të Zvicrës ka ardhur paralajmërimi se organizata mund të bojkotojë kompeticionet e FIFA-s, nëse projekti do të vazhdojë.
Një goditje e rëndë për Infantinon, i cili e konsideron sukses të madh rritjen e të ardhurave nga Kupa e Botës e zhvilluar në Shtetet e Bashkuara, Kanada dhe Meksikë. Por shqetësimet nuk kufizohen vetëm në Evropë.
Edhe 41 federatat e CONCACAF-it, që përfaqësojnë Amerikën e Veriut, Amerikën Qendrore dhe Karaibet, kanë shprehur rezerva për planin, duke sinjalizuar se kundërshtimi po merr përmasa globale.
Seferin kundër Infantinos
Përplasja mes presidentit të UEFA-s, Aleksander Seferin, dhe Gianni Infantinos nuk është e re. Marrëdhëniet mes dy drejtuesve janë përkeqësuar ndjeshëm vitet e fundit, sidomos pas disa vendimeve të diskutueshme të FIFA-s, të cilat UEFA i ka konsideruar si ndërhyrje të papranueshme në rregullat e lojës.
Një rast i tillë ishte ai i futbollistit amerikan Folarin Balogun, kur pezullimi i tij u anulua nga FIFA në rrethana që UEFA i cilësoi si tejkalim të kufijve institucionalë. Mungesa e Seferin në finalen e fundit të Kupës së Botës u interpretua gjithashtu si një shenjë e qartë e tensioneve në rritje.
Kjo nuk është hera e parë që UEFA përballet me projekte të tilla. Në vitin 2021, organizata arriti të ndalonte krijimin e Superligës Evropiane, një turne i pavarur që synonte të përqendronte fitimet te klubet më të mëdha të kontinentit.
Në thelb, përplasja lidhet me dy filozofi të ndryshme. Nga njëra anë, FIFA kërkon të adoptojë modelin amerikan të ligave sportive, si NBA-ja dhe NFL-ja, ku fitimi ekonomik zë vendin kryesor.
Nga ana tjetër, UEFA mbron modelin tradicional evropian, të bazuar te federatat kombëtare, rivalitetet historike dhe ruajtja e ekuilibrave sportivë.
Pesha e Evropës në futbollin botëror
Shifrat tregojnë qartë se Evropa mbetet qendra e futbollit botëror. FIFA deklaron se cikli katërvjeçar 2023–2026 ka gjeneruar rreth 15 miliardë dollarë të ardhura. Megjithatë, sipas një analize të Deloitte, vetëm gjatë sezonit 2024–2025, futbolli evropian ka prodhuar më shumë se 40 miliardë euro të ardhura, ndërsa Premier League angleze ka gjeneruar rreth 9 miliardë euro.
Pesë nga gjashtë Kupat e fundit të Botës janë fituar nga skuadra evropiane, ndërsa klubet e kontinentit dominojnë pothuajse plotësisht edhe Kupën e Botës për Klube.
Pikërisht për këtë arsye, beteja mes UEFA-s dhe FIFA-s nuk është thjesht një mosmarrëveshje administrative. Ajo përfaqëson një përplasje mes dy vizioneve të ndryshme për të ardhmen e futbollit: njëri i mbështetur mbi traditën dhe sovranitetin sportiv dhe tjetri i orientuar drejt zgjerimit të tregut dhe maksimizimit të fitimeve.
Një gjë është e sigurt: pa Evropën, futbolli modern nuk do të kishte të njëjtën peshë. Dhe UEFA duket e vendosur t’ia kujtojë këtë botës. tesheshi
