Palestinezët presin që Izraeli të respektojë armëpushimin, por…
Më pak se një vit pasi hyri në fuqi një marrëveshje armëpushimi midis Izraelit dhe grupit palestinez të rezistencës Hamas, shumë familje në Gaza thonë se lufta nuk ka mbaruar kurrë vërtet.
Sulmet izraelite kanë vazhduar, mijëra mbeten të zhvendosur dhe për ata që jetojnë me efektet fizike dhe psikologjike të luftës, jeta e përditshme mbetet e shënuar nga humbja dhe pasiguria.
Për Salem Abu Kuwaik, ky realitet fillon çdo mëngjes me një mesazh që nuk mbërrin kurrë.
“Kam mbërritur.”
Ky ishte mesazhi që gruaja e tij Salma dërgonte çdo ditë pasi mbërrinte shëndoshë e mirë në punë.
Salma, si çdo ditë, la tenda që strehonte personat e zhvendosur dhe shkoi të punonte si punonjëse sociale në një strehë për personat e zhvendosur në Gazën veriore, vetëm pak kilometra larg.
Edhe pse rrugët mbeten të rrezikshme dhe lufta vazhdon, ajo nuk kishte zgjidhje tjetër veçse të vazhdonte punën pasi një sulm izraelit shkatërroi dyqanin e burrit të saj, i cili ishte burimi i tyre kryesor i të ardhurave.
Ajo u bë e vetmja që siguronte bukën e gojës për familjen e tyre prej shtatë vetash.
Një mëngjes, Abu Kuwaik thotë se u panikua kur nuk mori mesazhin e përditshëm të gruas së tij.
Rrugës për në punë, Salma u plagos në një sulm izraelit në zonën Al-Ghazali në Gazën veriore. Plumbi i ngeci pranë trurit, duke e lënë pa ndjenja.
Ajo është shtruar në spital në Spitalin Al-Shifa që atëherë.
“Mendova një mijë herë t’i thoja të hiqte dorë,” i tha ai TRT World.
“Isha i shqetësuar për të. Por nuk kisha zgjidhje tjetër. Po përpiqesha të rindërtoja biznesin tim dhe të gjeja një mënyrë për të mbështetur përsëri familjen time.”
Djali i tyre 14-vjeçar, Adam, kujton nënën e tij duke i thënë: “Jam me ty, mos ki frikë.”
“Kur e vizitoj në spital, çdo herë i afrohem veshit dhe i them: Mos ki frikë. Jemi të gjithë me ty.”
Para sulmit, Salma ishte e përfshirë në çdo aspekt të jetës së Adamit. Ajo i përgatiste vaktet, i krehte flokët, e ndihmonte të zgjidhte rrobat dhe ndiqte edukimin e tij.
“Ua tregoj foton vëllezërve e motrave të mia që të mos e harrojnë buzëqeshjen e saj. U them atyre se po fle dhe do të zgjohet së shpejti.”
Më 30 korrik, Presidenti i SHBA-së Donald Trump njoftoi atë që e përshkroi si një “marrëveshje historike” që do ta çonte armëpushimin në fazën e tij të ardhshme, që synonte çarmatosjen e Hamasit dhe grupeve të tjera të armatosura. Por marrëveshja ngeci shpejt.
Hamasi tha se nuk do ta zbatonte marrëveshjen derisa Izraeli të ndalte sulmet dhe të tërhiqte forcat e tij, ndërsa Izraeli këmbënguli se nuk do të tërhiqej derisa Hamasi të çarmatosej plotësisht.
Me bllokimin e pazgjidhur, sulmet izraelite kanë vazhduar në të gjithë Gazën.
Sipas Ministrisë së Shëndetësisë së Gazës, më shumë se 1,000 palestinezë janë vrarë dhe më shumë se 4,100 janë plagosur që kur armëpushimi, i konsideruar si faza e parë e armëpushimit, hyri në fuqi në tetor 2025.
Një dorë
Në kryqëzimin e mbushur me njerëz të Al-Saraya, një nga kryqëzimet më të ngarkuara në qytetin qendror të Gazës, Mohammed Nayef i kalon ditët duke u përpjekur të rindërtojë jetën e tij.
Nga një tezgë e vogël në rrugë, ai u drejtohet klientëve dhe shet produkte pastrimi shtëpiake dhe artikuj të tjerë thelbësorë.
Krahu i tij i djathtë përfundon mbi kyçin e dorës, i cili u amputua pas një sulmi izraelit pothuajse një vit më parë.
Nayef, 46 vjeç, është baba i pesë fëmijëve.
Para luftës, ai zotëronte një dyqan shpendësh, një fermë pulash dhe një shtëpi në lagjen Shujaiya të qytetit të Gazës.
Sot, ai shet gjithçka që mund të mbajë me një dorë.
Sulmi izraelit goditi një automjet pranë kryqëzimit al-Saraya, duke vrarë të paktën dhjetë persona dhe duke plagosur dhjetëra të tjerë. Nayef ishte midis atyre që jeta e tyre ndryshoi atë ditë.
“Isha midis civilëve, shitësve dhe njerëzve që kalonin aty pranë. Nuk isha në zonën ku po zhvilloheshin luftimet.”
Sa herë që një aeroplan fluturon sipër kokës, ai shikon lart në qiell përpara se të kthehet te klientët.
“Fillova të shikoja në qiell pa e kuptuar fare,” i tha ai TRT World.
Pasi humbi dorën, ai mendoi ta zhvendoste stendën e tij në një vend tjetër.
“Por ndryshova mendje,” thotë ai. “Nuk ka kuptim sepse besoj se çdo vend në Gaza mund të jetë shënjestër.”
Çdo ditë ai shkon te shitësit me shumicë, zgjedh produktet që dëshiron të shesë dhe i mban kutitë me njërën dorë.
“Të ndihesh i paaftë është e dhimbshme. U fsheha nga njerëzit që njihja nga kolegji më shumë se një herë. Nuk doja që ata të më shikonin me keqardhje.”
Sipas Ministrisë së Shëndetësisë së Gazës, korriku ishte muaji më vdekjeprurës këtë vit, me 152 palestinezë të vrarë.
Më 1 gusht, Mbrojtja Civile e Gazës përfundoi një kërkim dyjavor në rrënojat e një shtëpie të shembur në lagjen Sabra, duke gjetur 112 trupa, përfshirë 40 fëmijë.
157 persona të tjerë rezultojnë të zhdukur, sipas zyrtarit të shpëtimit Mohammed Abu Dan, i cili tha se forca e shpërthimit kishte bashkuar disa viktima me beton.
Rrobat e vdekjes
Pas muajsh lufte, momentet e zakonshme janë bërë të rralla në Gaza, thotë Naema Abdel Hadi, duke shtuar se të shkuarit në treg dhe blerja e rrobave të reja për Bajram ishin përpjekje të vogla për t’u dhënë fëmijëve të saj një ndjesi se fëmijëria e tyre nuk ishte zhdukur plotësisht.
Në maj, gjatë festimeve të Bajramit të Kurbanit, Naema hyri në një dyqan rrobash të mbushur me njerëz me fëmijët e saj, ndërsa burri i saj priste jashtë.
Ndërsa ajo dhe fëmijët e saj po zgjidhnin rroba, një sulm izraelit goditi një automjet që kalonte përpara dyqanit.
Ajo vrapoi jashtë për të kërkuar burrin e saj dhe e gjeti të shtrirë në rrugë, të mbuluar me gjak.
“Dolëm për t’i bërë fëmijët të lumtur për Bajram,” thotë ajo. “Në vend të kësaj, jemi kthyer në një funeral dhe një jetë humbjeje.”
Vajza e saj më e madhe, 12-vjeçarja Raghad, ende nuk i ka veshur rrobat që blenë atë ditë.
Nëna thotë se Raghad refuzon as t’i shikojë rrobat sepse i kujtojnë momentet e fundit para se të zhdukej i ati.
“Nëse nuk do të kishim shkuar të blinim rroba për Bajram, babi do të ishte ende me ne”, thotë Raghad.
Motra e saj më e vogël, Shaimaa, nëntëvjeçare, tani ka frikë të largohet nga tenda nëse nëna e saj nuk është me të.
Duke mbajtur dorën e nënës së saj, ajo thotë: “Kam frikë të largohem prej saj. Kam frikë se edhe ajo do të largohet.”
Sipas UNICEF-it, rreth 1.1 milion fëmijë në Gaza kanë nevojë urgjente për mbrojtje të fëmijëve, shërbime të shëndetit mendor dhe mbështetje psikosociale për shkak të traumave të rënda, zhvendosjes së vazhdueshme dhe shkatërrimit të përhapur të infrastrukturës kyçe.
Naema thotë se njoftimet për fundin e luftës nuk e kanë ndryshuar mënyrën se si ndihet familja e saj.
“Ata thonë se lufta ka mbaruar. Por ne ende e jetojmë atë çdo ditë. Bombardimet janë ende afër dhe frika është ende e pranishme tek fëmijët tanë”, tha Naema për TRT World.
“Për ne, lufta nuk do të mbarojë sepse dikush shpall se ka mbaruar. Do ta di që ka mbaruar kur fëmijët e mi të mund të largohen nga tenda pa frikë dhe kur të kthehem në shtëpi duke e ditur se do t’i gjej duke më pritur, siç prisnin dikur.”
