Plani që mbështetet nga Gjermania, e cila ka shumë nevojë për punëtorët nga rajoni
Zgjerimi i zonës Schengen në Ballkanin Perëndimor mund t’i japë një shtysë të re procesit të integrimit evropian dhe të forcojë ndikimin e Bashkimit Evropian në një rajon ku tensionet politike dhe mosmarrëveshjet kufitare vazhdojnë të mbeten problem.
Christoph Bender, zëvendëspresident i European Stability Initiative, argumenton në një opinion të botuar nga Neue Zürcher Zeitung se BE-ja duhet t’u ofrojë vendeve të Ballkanit Perëndimor një plan konkret për anëtarësimin në Schengen, si një mënyrë për të rikthyer besueshmërinë e tij në rajon.
Sipas kësaj ideje, Komisioni Evropian do të hartonte një katalog të qartë kriteresh për secilin vend.
Këto do të përfshinin zbatimin e rregullave për kontrollin e kufijve të jashtëm, politikën e vizave, Sistemin e Informacionit Schengen, bashkëpunimin policor, mbrojtjen e të dhënave dhe forcimin e shtetit të së drejtës.
Përparimi i çdo vendi do të vlerësohej çdo gjashtë muaj. Në momentin që një shtet do të përmbushte kriteret, vendet anëtare do të duhej të jepnin miratimin në Këshillin e BE-së.
Bender e sheh këtë mekanizëm veçanërisht të rëndësishëm për Bosnjë-Hercegovinën, Serbinë dhe Kosovën, ku komunitete të ndryshme kombëtare jetojnë në të dyja anët e kufijve.
Sipas tij, ndërsa perspektiva e anëtarësimit të plotë në BE duket gjithnjë e më e largët, në rajon po rikthehen narrativa nacionaliste dhe debate të vjetra mbi kufijtë.
Në këtë kontekst, një perspektivë konkrete për lëvizjen e lirë do t’i jepte BE-së një instrument të ri për të nxitur reformat dhe bashkëpunimin, ndërsa vendeve të rajonit një objektiv më të prekshëm sesa një tjetër debat për ndryshimin e kufijve.
Bender argumenton se një plan i tillë do t’i kushtonte pak BE-së, ndërsa do të përfshinte kryesisht vendet që janë të gatshme të përmbushin kërkesat e përcaktuara. Në të njëjtën kohë, procesi do të rriste ndikimin e Brukselit dhe do të forconte bashkëpunimin në siguri.
Gjermania dhe fuqia punëtore nga Ballkani
Debati për lëvizjen dhe migracionin nga Ballkani Perëndimor prek drejtpërdrejt edhe Gjermaninë.
Gazeta Die Zeit shkruan për planet e qeverisë në Berlin për të reduktuar numrin e migrantëve ekonomikë nga Evropa Juglindore, në një kohë kur ekonomia gjermane vazhdon të ketë nevojë për fuqi punëtore.
Në qendër është “Rregullorja për Ballkanin Perëndimor”, e cila u mundëson qytetarëve të Shqipërisë, Bosnjë-Hercegovinës, Kosovës, Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë të punojnë në Gjermani, nëse kanë një vend pune dhe përfshihen brenda kuotës vjetore.
Ndryshe nga kategori të tjera emigrantësh, ata nuk duhet të dëshmojnë domosdoshmërisht njohuri të gjuhës gjermane apo kualifikime profesionale.
Kuota aktuale është 50 mijë persona në vit, pasi u dyfishua në vitin 2024. Tani qeveria gjermane synon ta përgjysmojë atë.
Por kjo ndeshet me kundërshtime nga punëdhënësit dhe institucionet e tregut të punës. Shoqata Federale e Punëdhënësve Gjermanë argumenton se kërkesa për punëtorë mbetet e lartë, veçanërisht në gastronomi, logjistikë dhe ndërtim.
Edhe Agjencia Federale e Punësimit ka paralajmëruar se ulja e kuotës mund t’ua vështirësojë kompanive gjetjen e fuqisë punëtore.
Kështu, ndërsa Brukseli diskuton një rrugë më konkrete për afrimin e Ballkanit Perëndimor me Schengen-in, Berlini përballet me dilemën se si të kufizojë migracionin dhe njëkohësisht të plotësojë nevojat e ekonomisë.
Të dyja debatet prekin të njëjtën çështje: si të ndërtohet një marrëdhënie më e qëndrueshme mes BE-së dhe Ballkanit Perëndimor, duke lidhur lëvizjen e lirë, reformat, sigurinë dhe nevojat ekonomike me një perspektivë më konkrete evropiane. /tesheshi
