Propozimi për pavarësinë e Republika Srpska në Bosnjë dhe një paralele e sajuar me Kosovën
Nuk ka dyshim se Milorad Dodikut qëndron tërësisht pas shkrimit të një mercenar izraelit që kërkon shpalljen si Republika Srpska ndaj Bosnja, për më tepër duke marrë si shembull Kosovën.
Gazeta amerikane e krahut të djathtë Washington Examiner publikoi një tekst shumë të diskutueshëm nga autori izraelit Jose Lev Alvarez me titull: “Le të shpërbëhet Bosnja: Pse Donald Trump duhet të njohë një Republika Srpska të Pavarur”.
Autori pretendon se politika amerikane ndaj Bosnjës dhe Hercegovinës bazohet në supozime të gabuara dhe vlerëson se sistemet politike multietnike në Ballkanin Perëndimor nuk mund të mbijetojnë.
“Obsesioni i establishmentit amerikan me një Bosnjë dhe Hercegovinë jofunksionale injoron realitetin dhe krijon një boshllëk të rrezikshëm sigurie. Historia vërteton se eksperimentet multietnike në Ballkanin Perëndimor dështojnë dhe, në mënyrë të parashikueshme, rrëzohen për shkak të kontradiktave të brendshme. Kjo është arsyeja pse Uashingtoni duhet të braktisë festimin e idesë së dështuar të stabilitetit dhe të nisë rrugën diplomatike të njohjes së pavarësisë së Republikës Srpska”, thotë Alvarez.
Argumenti i tij bazohet në pretendimin se vetëvendosja e grupeve etnike do të sillte më shumë stabilitet në Ballkan.
Alvarez gjithashtu i referohet Marrëveshjes së Paqes së Dejtonit, duke argumentuar se ajo nuk i zgjidhi shkaqet e konfliktit.
“Marrëveshjet e Dejtonit nuk sollën paqe, ato thjesht ngrinë vijat e frontit të vitit 1995, duke bllokuar 1.1 milion kryesisht serbë etnikë brenda një shteti artificial. Imponimi i kësaj martese të komoditetit garanton tensione të përhershme; megjithatë, politikëbërësit perëndimorë mbeten të verbër ndaj mangësive të krijimit të tyre”, shkroi ai.
Ai e lidhi demografinë e RS me statusin e saj politik
Autori argumenton më tej se fakti që Republika Srpska nuk është një shtet i pavarur kontribuon në “kolapsin demografik” të saj. Teksti citon faktin se 620,000 njerëz janë larguar nga entiteti në vitet e fundit.
Alvarez gjithashtu trajton ndikimin ekonomik të fuqive të mëdha në RS. Ai shpreh keqardhje që, sipas mendimit të tij, Shtetet e Bashkuara nuk kanë investuar mjaftueshëm para, duke argumentuar se hapësira që mbeti e lirë është shfrytëzuar nga Kina.
“Që nga viti 2010, Pekini ka investuar më shumë se tre miliardë dollarë në infrastrukturën e RS, duke e shndërruar kapitalin në një mjet ndikimi politik përmes projekteve të autostradave dhe energjisë. Në të njëjtën kohë, Moska po siguron ndikim përmes ndërlidhjeve lindore, duke e lidhur Banja Lukën me sferën e saj mashtruese. Ndërsa Departamenti i Shtetit mbron pa diskutim kimerën, fuqitë armiqësore po konsolidojnë pozicionet e tyre. Kjo paralizë diplomatike fton agresionin, ndërsa nuk sjell siguri, investime ose rritje”, pohon Alvarez.
Ai citon Kosovën si shembull për Republika Srpska
Në tekstin vijues, Alvarez tërheq një paralele midis Srpska-s dhe Kosovës dhe beson se politika amerikane ndaj Prishtinës mund të shërbejë si model për propozimin e tij.
Ai kujton se Uashingtoni mbështeti Kosovën në vitin 2008 dhe pretendon se kjo ndihmoi në krijimin e një shteti funksional që menaxhon sigurinë pa provokuar një konflikt më të gjerë.
Sipas tij, Republika Srpska ka institucione të ndara, një shumicë demografike dhe një pozicion të rëndësishëm gjeografik. Në të njëjtën kohë, ai pretendon se Sarajeva nuk është në gjendje të kontrollojë korridorin e migracionit në Ballkanin Perëndimor.
“Në vend që t’i lërë entitetet e ngrira të cenueshme ndaj manipulimit nga kundërshtarët, sovraniteti nën udhëheqjen amerikane i transformon ato në partnerë të qëndrueshëm”, shkroi Alvarez.
Sipas propozimit të tij, në një skenar të tillë, Republika Srpska do të bëhej partnere e Shteteve të Bashkuara, duke ndjekur modelin e Kosovës, por edhe të Egjiptit dhe Izraelit, ose do të fitonte statusin e njërit prej aleatëve kryesorë jashtë NATO-s.
Propozon një plan me tre hapa
Alvarez gjithashtu rendit tre hapa specifikë që Uashingtoni, sipas mendimit të tij, duhet të ndërmarrë.
E para do të përfshinte një strategji paralele amerikane ndaj Banja Lukës dhe Prishtinës, me çdo përparim të mëtejshëm të kushtëzuar nga njohja reciproke, një protokoll i përbashkët mbi sigurinë kufitare dhe largimi i operativëve të inteligjencës ruse.
Hapi i dytë do të kishte të bënte me ekonominë. Alvarez propozon që Korporata Amerikane e Financave për Zhvillim Ndërkombëtar, DFC, të ristrukturojë borxhin kinez në instrumente që do të mbështesnin Shtetet e Bashkuara, duke siguruar njëkohësisht të drejta prioritare për infrastrukturën kyçe.
Si pikë e tretë, ai propozon angazhimin e Pentagonit dhe krijimin e një qendre logjistike në Banja Luka, e cila, sipas idesë së tij, do të financohej duke ridrejtuar një pjesë të ndihmës evropiane për sigurinë. /tesheshi
