Aludimet se Moska po kërkon medoemos të testojë Nenin 5 të Aleancës
Thellë në ujërat e Arktikut pranë arkipelagut të largët të Svalbardit këtë pranverë, aleatët e NATO-s zbuluan nëndetëse ruse që praktikonte përdorimin e një arme sekrete të projektuar për të çaktivizuar kabllot kyçe nënujore pa lënë gjurmë, raportoi Reuters, duke cituar dy zyrtarë perëndimorë.
Sipas tyre, operacioni sekret rus u krye nga drejtoria e luftës nëndetëse GUGI e Moskës, e cila përdori nëndetëse dhe anije në det të thellë për të simuluar vendosjen e kësaj teknologjie të sofistikuar dhe shkatërruese.
Britania, Norvegjia dhe Shtetet e Bashkuara kryen një operacion të përbashkët gjatë të cilit ata gjurmuan anijet ruse në det, thanë zyrtarët, duke folur në kushte anonimiteti. Anijet ruse u penguan të përfundonin stërvitjen dhe përfundimisht u larguan nga zona.
Britania dhe Norvegjia njoftuan në prill se kishin zbuluar një operacion sekret rus në ujërat e Arktikut. Por zbulimi i armës së re, vendndodhja e operacionit dhe përfshirja e SHBA-së nuk janë zbuluar deri më tani.
Incidenti në det të thellë vjen ndërsa disa zyrtarë të inteligjencës perëndimore kanë frikë se Kremlini po rrit operacionet e sabotimit në Evropë dhe po përgatitet për një përballje me NATO-n.
Disa analistë të inteligjencës amerikane janë gjithnjë e më të shqetësuar se Rusia mund të testojë traktatin e mbrojtjes së ndërsjellë të NATO-s, të njohur si Neni 5, thanë tre zyrtarë amerikanë. Nëse ndodh, shkatërrimi i kabllove nënujore mund të jetë një pjesë kyçe e një përpjekjeje të tillë, thanë zyrtarët perëndimorë.
Kabllot, të shtrira mbi ose pak poshtë shtratit të detit, janë thelbësore për lidhjen globale të internetit dhe transaksionet financiare. Rëndësia e tyre ekonomike dhe strategjike i ka bërë ato objektiva në konfliktet e kaluara.
Dy kabllo me fibra optike nënujore, secili rreth 1,400 kilometra i gjatë, lidhin Svalbardin me Norvegjinë kontinentale dhe shtrihen në thellësi deri në 2,700 metra nën sipërfaqen e detit. Ato transmetojnë sasi të mëdha të të dhënave satelitore të marra nga stacioni tokësor satelitor SvalSat, stacioni më i madh i tillë në botë dhe pjesë e Rrjetit Hapësinor të Afërt të NASA-s.
Ministria Ruse e Mbrojtjes nuk iu përgjigj kërkesës së Reuters për koment mbi incidentin. Kremlini ka mohuar vazhdimisht kryerjen e operacioneve sabotuese në vendet e NATO-s ose planifikimin e ndonjë konflikti.
Disa zyrtarë perëndimorë kanë thënë se Moska ka rritur shënjestrimin e saj ndaj vendeve evropiane në muajt e fundit, në një kohë kur fushëbeteja në Ukrainë ka mbetur kryesisht e pandryshuar.
Vende të tilla si Polonia, Lituania dhe Rumania kanë konfirmuar shkelje të ndryshme të territorit ose hapësirës së tyre ajrore. Kohët e fundit, një përpjekje për sulm me dron në aeroportin e Leipzig/Halle në gusht shkaktoi një sërë reagimesh nga Gjermania, përfshirë mbylljen e konsullatës ruse në Bon dhe një qendre kulturore në Berlin.
Në gusht, drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, vizitoi Moskën, pjesërisht për të paralajmëruar Rusinë të mos përshkallëzonte operacionet e sabotimit në Evropë, thanë dy persona të njohur me çështjen.
Reuters nuk mundi të përcaktonte nëse Ratcliffe përmendi operacionet e fshehta ruse në lidhje me infrastrukturën nënujore gjatë bisedës. Kremlini nuk pranoi të thoshte se çfarë u diskutua ose të jepte ndonjë detaj të mëtejshëm. /tesheshi
