Ndërprerjet në Ngushticën e Hormuzit rrezikojnë t’i shtyjnë ndërmarrjet e vogla dhe të mesme (NVM) nga zinxhirët e vlerës globale pasi rritja e kostove godet firmat më të vogla më shumë se sa kompanitë e mëdha, paralajmëroi sot Tregtia dhe Zhvillimi i OKB-së (UNCTAD), transmeton Anadolu.
Në një raport, UNCTAD tha se kompanitë e mëdha mund të shpërndajnë rreziqe në të gjithë furnizuesit, tregjet dhe burimet e financimit ndërsa SME-të zakonisht kanë më pak opsione. Kostot e larta të energjisë, transportit dhe financimit mund të shtrydhin marzhet, të prishin zinxhirët e furnizimit dhe t’i detyrojnë bizneset më të vogla të shkurtojnë prodhimin, të vonojnë investimet ose të largohen krejtësisht.
Agjencia paralajmëroi se firmat më të vogla mund të mbeten të përjashtuara nga zinxhirët e vlerës edhe pasi vëllimet e tregtisë globale të rikuperohen nga goditjet, me rritjen e faturave të energjisë, tarifat e mallrave, primet e sigurimit dhe kufizimet e financimit që u bëjnë barrë më të rënda atyre.
Pabarazia është veçanërisht e theksuar në ekonomitë në zhvillim. Për firmat e vogla, përmbushja e kërkesave të importit kushton mesatarisht 19.4 për qind të vlerës së produkteve të importuara drejtpërdrejt, krahasuar me 8.3 për qind në ekonomitë e zhvilluara. Për firmat e mesme kostot përkatëse janë 17.5 për qind dhe 7.8 për qind ndërsa për firmat e mëdha janë 14.7 për qind dhe 7.6 për qind.
Firmat më të vogla gjithashtu përballen me pengesa më të mëdha në financim. Në ekonomitë në zhvillim, 48 për qind e firmave të vogla e shohin aksesin në financa si një pengesë për operacionet e tyre, krahasuar me 42 për qind të firmave të mesme dhe 38 për qind të firmave të mëdha.
Në ekonomitë e zhvilluara, aksionet përkatëse ishin 28 për qind, 23 për qind dhe 20 për qind, sipas të dhënave të UNCTAD që mbulojnë 90.120 firma në 114 ekonomi në zhvillim dhe 43 ekonomi të zhvilluara. UNCTAD paralajmëroi se kur NVM-të largohen nga zinxhirët e vlerës, papunësia mund të rritet, të ardhurat e familjeve bien dhe vulnerabiliteti social rritet.
“Rezistenca e tregtisë kërkon që SME-të të mbeten pjesë e zinxhirëve të vlerës”, thuhet në raportin ku bëhet e ditur se “Përndryshe, rimëkëmbja thjesht mund të maskojë përqendrimin më të madh midis firmave më të mëdha”.
Ai bëri thirrje për akses më të fortë në financimin e tregtisë, likuiditetin dhe kapitalin qarkullues si dhe logjistikë dhe masa të përballueshme për të ndihmuar SME-të të mbajnë dhe të diversifikojnë marrëdhëniet me furnizuesit dhe klientët.
“Si motorë të krijimit të vendeve të punës, ndërmarrjet mikro, të vogla dhe të mesme janë kritike për të ardhmen e çdo vendi”, tha në raport Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres.
Memorandumi i Islamabadit u nënshkrua në qershor pas ndërmjetësimit të Pakistanit dhe Katarit, duke parashikuar përfundimin e armiqësive dhe një kornizë për negociatat midis Teheranit dhe Washingtonit.
Irani ka akuzuar SHBA-në për dështimin për të zbatuar dispozitat kryesore të mirëkuptimit, përfshirë masat që lidhen me sanksionet dhe bllokadën detare ndërsa Washingtoni dhe vendet e Gjirit kanë bërë thirrje për lundrim të lirë dhe të pakufizuar përmes Ngushticës së Hormuzit.
Irani dhe Omani që atëherë kanë zhvilluar bisedime për një rrugë të përkohshme tranziti përmes rrugës ujore strategjike, ku Teherani thotë se marrëveshja do të jetë e përkohshme ndërsa diskutimet vazhdojnë për një mekanizëm të përhershëm.
