Kriza po thellohet pas luftërave, pasigurisë dhe polarizimit politik në vend
Në vitin 2025, për të dytin vit radhazi, numri i izraelitëve që u larguan nga vendi ishte më i madh se ai i emigrantëve që mbërritën në Izrael.
Është një zhvillim veçanërisht domethënës për një shtet që u krijua pikërisht mbi idenë e mbledhjes së hebrenjve nga e gjithë bota, duke u ofruar strehë pas përndjekjeve dhe Holokaustit.
Të dhënat për vitin 2025 tregojnë se rreth 24 mijë persona emigruan drejt Izraelit, ndërsa më shumë se 69 mijë u larguan nga vendi. Një situatë e ngjashme ishte regjistruar edhe në vitin 2024.
Popullsia e Izraelit vazhdon të rritet me rreth një për qind në vit, kryesisht për shkak të lindshmërisë së lartë, por bilanci negativ i migracionit shihet si një sinjal shqetësues.
Për Izraelin, emigracioni ka edhe një rëndësi simbolike. Që nga krijimi i shtetit në vitin 1948, ardhja e hebrenjve nga vende të ndryshme ka qenë pjesë themelore e projektit kombëtar.
Në vitet e para, emigracioni përbënte pjesën më të madhe të rritjes së popullsisë. Zhvendosja e hebrenjve drejt Izraelit njihet si aliyah, ose “ngjitje”, dhe ligjet izraelite u japin hebrenjve nga e gjithë bota mundësi të veçanta për të marrë shtetësinë.
Për dekada, largimi nga Izraeli shihej madje si një lloj tradhtie ndaj këtij projekti. Në vitet ’70, kryeministri i atëhershëm Yitzhak Rabin i kishte cilësuar izraelitët që largoheshin si “të dobët” dhe “lebrozë moralë”, deklarata që më vonë i tërhoqi.
Por vitet e fundit kjo qasje ka ndryshuar. Emigracioni filloi të rritej që në vitet 2021 dhe 2022, në një periudhë të karakterizuar nga paqëndrueshmëria politike dhe polarizimi i madh i shoqërisë.
Në vitin 2023, protestat masive kundër reformës së drejtësisë të qeverisë së Benjamin Netanyahut e thelluan më tej përplasjen politike.
Ndryshimi më i madh erdhi pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023 dhe luftërave që pasuan. Për shumë izraelitë, vendi nuk u perceptua më vetëm si një shoqëri ku demokracia dhe institucionet po përballeshin me presione, por edhe si një vend ku siguria personale ishte bërë e pasigurt.
Gjatë viteve të fundit, sulmet me raketa nga Hezbollah dhe Irani kanë shkaktuar viktima civile, ndërsa dhjetëra mijëra izraelitë janë detyruar të largohen përkohësisht nga shtëpitë e tyre, veçanërisht në veri, pranë kufirit me Libanin.
Alarmet e shpeshta dhe nevoja për t’u strehuar, kanë krijuar një ndjenjë të vazhdueshme pasigurie. Nëse kjo prirje vazhdon, pasojat mund të jenë të rëndësishme edhe për ekonominë.
Studimet tregojnë se ndër personat që largohen janë në përqindje të lartë njerëzit më të arsimuar dhe profesionistët me të ardhura të larta, përfshirë mjekë dhe sipërmarrës.
Kjo mund të godasë sektorë të rëndësishëm, veçanërisht industrinë e teknologjisë. Largimi i punonjësve me paga të larta mund të ndikojë edhe në të ardhurat e shtetit nga taksat.
Sipas një studimi të autoriteteve tatimore izraelite, nëse tendenca vazhdon, shteti mund të humbasë deri në rreth një miliard euro në vit gjatë pesë viteve të ardhshme.
Ndërkohë, ndryshimet demografike po ecin në një drejtim tjetër. Popullsia ultraortodokse po rritet dhe aktualisht përbën rreth 14 për qind të popullsisë, ose rreth 1.4 milionë persona.
Pjesëmarrja e saj në tregun e punës është më e ulët dhe një pjesë e madhe e burrave ultraortodoksë nuk punojnë, ndërsa kundërshtimi ndaj shërbimit të detyrueshëm ushtarak mbetet një tjetër çështje e debatueshme.
Kështu, emigracioni po përshpejton një ndryshim të nisur prej kohësh në shoqërinë izraelite: pesha e popullsisë laike po zvogëlohet, ndërsa ajo e ultraortodoksëve po rritet.
Për një shtet të ndërtuar historikisht mbi idenë e ardhjes së hebrenjve nga e gjithë bota, fakti që tani më shumë njerëz po largohen sesa po vijnë përbën një kthesë me pasoja negative afatgjata. tesheshi
