Marrëveshja i ofron më shumë siguri, hapësirë diplomatike dhe shans për rimëkëmbje
Libani ndodhet sot në një nga periudhat më të vështira të historisë së tij të fundit. Izraeli vazhdon sulmet edhe pse ekziston një armëpushim, shteti libanez ka pak ose aspak ndikim mbi zhvillimet dhe ekonomia mbetet në gjendje katastrofike.
Shërbimet publike janë thuajse të paralizuara, ndërsa furnizimi me energji elektrike vazhdon të jetë një problem i përditshëm. Kësaj gjendjeje i shtohet një polarizim politik i paprecedentë.
Në shumicën e vendeve, një kërcënim i jashtëm zakonisht bashkon shoqërinë rreth flamurit kombëtar. Në Liban ka ndodhur e kundërta. Sulmet dhe lufta kanë thelluar ndarjet politike e shoqërore.
Ndërsa jugu i vendit është goditur rëndë dhe mbi një milion njerëz kanë humbur shtëpitë, përplasjet e brendshme politike vazhdojnë. Pikërisht në këtë situatë të zymtë, Marrëveshja e Mekës mund të paraqesë një mundësi të re për Bejrutin.
Lindja e Mesme po kalon një fazë të ristrukturimit të thellë të ekuilibrave rajonalë. Afrimi strategjik mes Arabisë Saudite, Turqisë dhe Pakistanit po krijon një kuadër të ri bashkëpunimi, i cili mund të zgjerohet edhe me vende të tjera arabe dhe myslimane.
Libani, për shkak të pozitës së tij gjeografike dhe peshës së konflikteve që e rrethojnë, nuk mund të qëndrojë jashtë këtyre zhvillimeve. Përkundrazi, ai duhet të shqyrtojë seriozisht mundësinë për t’u pozicionuar brenda këtij formati dhe, në një fazë të mëvonshme, për t’iu bashkuar marrëveshjes.
Një ekuilibër i ri rajonal mund t’i ofrojë Libanit një mundësi për të dalë nga pozita e tij aktuale mes dy zjarreve. Sot Bejruti gjendet mes Izraelit dhe Iranit. Nga njëra anë, shteti kërkon të ruajë pavarësinë dhe të mos ia delegojë fatin e tij Teheranit. Nga ana tjetër, përballë Izraelit ka shumë pak mjete presioni.
Një pjesë e skenës politike libaneze, argumenton se Irani është i vetmi aktor që mund t’i sigurojë Libanit ndikim në negociatat me Izraelin. Kampi tjetër beson se çdo marrëveshje e arritur përmes Teheranit do të nënkuptonte një cënim të sovranitetit libanez dhe një forcim të ndikimit iranian dhe të Hezbollahut.
Kjo përçarje e vendos shoqërinë libaneze përballë një zgjedhjeje të rrezikshme. Pikërisht këtu Marrëveshja e Mekës mund të shërbejë si një alternativë. Siç ka deklaruar ministri i Jashtëm turk, Hakan Fidan, ky pakt nuk drejtohet kundër ndonjë vendi, por synon të krijojë një kuadër bashkëpunimi për sigurinë dhe stabilitetin rajonal.
Për Libanin, pjesëmarrja në këtë strukturë mund të nënkuptojë më shumë hapësirë diplomatike në raport me Izraelin, pa qenë e detyruar të marrë një pozicion armiqësor ndaj Iranit apo t’ia dorëzojë Teheranit sovranitetin e saj.
Një marrëveshje e tillë mund të ndihmojë gjithashtu në stabilizimin e brendshëm të Libanit, duke i ofruar vendit një alternativë ndaj logjikës së vjetër të kampeve dhe aleancave rivale. Në të ardhmen, vendet pjesëmarrëse mund të luajnë rol edhe në garantimin e sigurisë së kufijve libanezë pas përfundimit të luftës.
Ato madje mund të shërbejnë si bazë për një arkitekturë të re sigurie që do të zëvendësonte gradualisht misionin e forcave të OKB-së, UNIFIL, mandati i të cilave pritet të skadojë dhe e ardhmja e të cilave mbetet ende e paqartë.
Por përfitimet nuk do të kufizoheshin vetëm te politika dhe siguria. Marrëveshja e Mekës mund të krijojë gjithashtu një kuadër për rindërtimin ekonomik të Libanit dhe rikuperimin e zonave të shkatërruara nga lufta.
Një përfshirje e Libanit do të ishte e dobishme edhe për Turqinë. Presidenti Recep Tayyip Erdoğan ka deklaruar më parë se siguria e Turqisë nis në Alepo, Damask dhe Bejrut. Një format shumëpalësh, së bashku me Arabinë Saudite dhe Pakistanin, do t’i jepte Ankarasë një rrugë më të pranueshme për të zgjeruar angazhimin e saj në Liban.
Nga ana tjetër, Arabia Saudite ka lidhje dhe përvojë të gjatë me grupet politike dhe shoqërore libaneze. Një bashkëpunim mes Riadit dhe Ankarasë mund të ndihmonte Bejrutin të integrohej në një ekuilibër të ri rajonal.
Libanezët janë lodhur nga logjika helmuese e boshteve rivale dhe kërkojnë një rrugëdalje. Për këtë arsye, Marrëveshja e Mekës mund të shihet si një mundësi për të rifituar sovranitetin, stabilitetin dhe shpresën për rimëkëmbje.
Nëse ky pakt arrin të prodhojë rezultate konkrete, Libani mund të jetë një nga përfituesit e parë të rendit të ri që ai synon të ndërtojë. tesheshi
