RTV AHIRETI
LajmeRajon dhe Botë

Qeveria talebane e Afganistanit shënon dy vjet rikthim në pushtet

qeveria-talebane-e-afganistanit-shenon-dy-vjet-rikthim-ne-pushtet

Komuniteti ndërkombëtar vazhdon të merret me mënyrën se si dhe nëse duhet të angazhohet me autoritetet talebane, me kufizimet e të drejtave të grave që janë pengesë kryesore.

Qeveria talebane e Afganistanit ka shënuar përvjetorin e dytë të pushtimit të vendit me festime dhe një festë publike, duke lëshuar një deklaratë sfiduese për të përkujtuar rikthimin e tyre në pushtet.

Të martën, flamujt e Emiratit Islamik të Afganistanit – emri i dhënë vendit nga sundimtarët e tij të rinj – u valëvitën në pikat e kontrollit të sigurisë në gjithë kryeqytetin, i cili ra më 15 gusht 2021, kur qeveria e mbështetur nga ShBA-ja u shemb dhe udhëheqësit e saj ikën në mërgim.

Në dy vitet që nga ajo kohë, autoritetet talebane kanë imponuar interpretimin e tyre të rreptë të Islamit, me gratë që mbajnë peshën kryesore të ligjeve që Kombet e Bashkuara e kanë quajtur “aparteid gjinor”.

Një deklaratë nga autoritetet herët të martën përshëndeti një fitore që ishte në gjendje të “hapte rrugën për vendosjen e sistemit islamik në Afganistan”.

“Pushtimi i Kabulit dëshmoi edhe një herë se askush nuk mund të kontrollojë kombin krenar të Afganistanit” dhe se “asnjë pushtues nuk do të lejohet të kërcënojë pavarësinë dhe lirinë” e vendit, tha ai.

Rrugët e qeta të Kabulit herët të martën filluan t’u lënë vendin kolonave të anëtarëve talebanë dhe një tubimi në sheshin Massoud pranë ndërtesës së braktisur të ambasadës amerikane.

Disa nga burrat mbanin armët e tyre, ndërsa të tjerë shkrepën selfie duke buzëqeshur teksa u shpërthyen himnet dhe djemtë e rinj shitën flamurin e bardhë të lëvizjes, të shkruar me deklaratën islame të besimit.

Duhet të festojmë

Ndërsa nisën ngjarjet në qytete të ndryshme, një paradë ushtarake u anulua në Kandahar, djepi i lëvizjes talebane dhe nga ku sundon me dekret lideri suprem i izoluar Hibatullah Akhundzada.

I pritur të përfshijë shumë automjete ushtarake dhe armë të lëna pas nga forcat ndërkombëtare pas një tërheqjeje kaotike njëjavore, Akhundzada e anuloi vetë paradën për të mos shqetësuar publikun, u thanë gazetarëve zyrtarët provincialë.

Në Kabul, ministria e Arsimit organizoi një festë në një shkollë në një pjesë të qytetit dikur të mbushur me diplomatë që tani janë të dobët në tokë – qeveria talebane ende nuk njihet zyrtarisht nga asnjë vend tjetër.

Një student i mjekësisë në një ngjarje në Universitetin e Kabulit i tha agjencisë së lajmeve AFP se ishte e rëndësishme të shënohej përvjetori.

“Ne duhet të festojmë sot. Sot shënon fundin e okupimit në vendin tonë dhe kjo është një gjë e mirë”, tha 21-vjeçari Mortaza Khairi.

Komuniteti ndërkombëtar vazhdon të përballet me mënyrën se si dhe nëse duhet të angazhohet me autoritetet talebane, me kufizimet mbi të drejtat e grave – të shtrydhura nga hapësirat publike dhe rrugët deri te puna dhe arsimimi – një pengesë kryesore në negociatat mbi ndihmën dhe njohjen.

Një grup ekspertësh të OKB-së goditi të hënën premtimet e autoriteteve talebane për një rregull më të butë sesa gjatë qëndrimit të tyre të parë në pushtet nga viti 1996 deri në 2001.

“Pavarësisht garancive nga autoritetet de facto talebanëve se çdo kufizim, veçanërisht në aspektin e qasjes në arsim do të ishte i përkohshëm, faktet në terren kanë demonstruar një sistem të përshpejtuar, sistematik dhe gjithëpërfshirës të segregacionit, margjinalizimit dhe persekutimit”, thanë ekspertët në një deklaratë.

Duan përsëri lirinë e tyre

Përpara përvjetorit, gratë afgane shprehën frikë dhe dëshpërim për humbjen e të drejtave – një pjesë e vogël që mbante demonstrata të vogla, shumë nga fytyrat e tyre të mbuluara me maska.

Por, afganët theksuan gjithashtu shqetësimin për një krizë ekonomike dhe humanitare në lëvizje që nga marrja e pushtetit nga Talibanët, pasi ndihma u tha dhe u vendosën sanksione.

Fermeri Rahatullah Azizi i tha AFP-së se dikur fitonte jetesën nga të korrat e tij, por tani ka “vetëm sa për të ngrënë”.

Ai shprehu lehtësim, megjithatë, se situata e sigurisë ishte më e mirë, duke vënë në dukje se tani mund të udhëtonte lirshëm gjatë natës pa frikë se mos e grabitnin.

Por, ndërsa dhuna ka rënë në gjithë Afganistanin në dy vitet e fundit, DAESh-i mbetet një kërcënim dhe tensionet janë rritur me Pakistanin për shkak të rritjes së sulmeve në zonat e përbashkëta kufitare të vendeve.

Autoritetet talebane janë zotuar se territori afgan nuk do të përdoret nga militantët e huaj për të organizuar sulme jashtë vendit, por ai mbetet një pikë pengese.

Ndërsa disa afganë festojnë fundin e luftimeve dhe sundimin taleban, të tjerë e shohin 15 gushtin si një kujtesë të zymtë.

“Të gjitha vajzat dhe gratë e Afganistanit duan kthimin e lirisë së tyre,” tha ish-studentja Hamasah Bawar përpara përvjetorit. /trt

Related posts

Besimtarët tanë dhuruan mjete financiare për të prekurit nga tërmeti në disa zona të Turqisë dhe të Sirisë

admin

Spanja, Irlanda, Sllovenia dhe Malta bien dakord të njohin shtetin palestinez

RTI

Gjuha shqipe përfshihet zyrtarisht në kurrikulën e Harvardit

admin