Një rritje e shpejtë e niveleve të dioksidit të karbonit atmosferik (CO2) mund të kërcënojë stabilitetin e një sistemi të qarkullimit kryesor të Oqeanit Atlantik që luan një rol kyç në rregullimin e klimës së Evropës, sipas një studimi të ri, transmeton Anadolu.
Studiuesit në Universitetin e Utrecht-it në Holandë zbuluan se shpejtësia me të cilën klima ngrohet mund të jetë vendimtare në përcaktimin nëse Qarkullimi i Përmbysjes Meridionale të Atlantikut (AMOC) dobësohet deri në pikën e kolapsit, raportoi transmetuesi publik danez DR.
AMOC transporton ujë të ngrohtë nga tropikët në drejtim të Atlantikut të Veriut, duke ndihmuar në mbajtjen e Evropës veriore relativisht të butë, ndërsa uji më i ftohtë dhe më i kripur fundoset dhe rrjedh drejt jugut përmes oqeanit të thellë.
Ndryshimet klimatike po dobësojnë sistemin pasi shkrirja e akullit dhe rritja e reshjeve shtojnë ujë të ëmbël në Atlantikun e Veriut, ndërkohë që rritja e temperaturave të oqeanit pengon gjithashtu fundosjen e ujit të dendur.
Studimi, i botuar në revistën Nature Climate Change, sugjeron se ritmi i ngrohjes, dhe jo vetëm rritja eventuale e temperaturës, mund të ndikojë ndjeshëm në stabilitetin e AMOC.
“Gjatë ngrohjes së ngadaltë, i gjithë oqeani, nga sipërfaqja deri te shtresat e tij më të thella, ka kohë të riorganizohet gradualisht dhe të përshtatet me kushtet në ndryshim”, tha Henk Dijkstra, profesor i oqeanografisë dinamike në Universitetin e Utrecht dhe një bashkautor i studimit.
“Gjatë ngrohjes më të shpejtë, oqeani thjesht nuk mund të vazhdojë,” shtoi ai.
Studiuesit krahasuan ritme të ndryshme të rritjes së CO2 atmosferike, duke përcaktuar ngrohjen e shpejtë si një rritje vjetore prej 2.5 pjesë për milion (ppm) dhe ngrohjen e ngadaltë si 0.5 ppm. Rritja aktuale vjetore është rreth 3.2 ppm, sipas DR.
Sipas skenarit më të ngadaltë, temperaturat globale mund të rriten me rreth 4 gradë Celsius ose më shumë pa shkaktuar një kolaps të AMOC, zbuloi studimi. Sidoqoftë, nën ngrohjen e shpejtë të krahasueshme me ritmin aktual të rritjes së CO2, qarkullimi mund të kolapsojë në rreth 2 gradë Celsius.
Peter D. Ditlevsen, një studiues i klimës në Universitetin Kopenhagen, tha se gjetjet janë shqetësuese.
“Nëse shikojmë emetimet tona aktuale të CO2, duhet të shqetësohemi,” i tha ai DR.
Një kolaps i madh i AMOC mund të sjellë dimra dukshëm më të ftohtë në Evropën veriore, ndërkohë që do t’i bëjë rajonet tropikale më të ngrohta dhe duke prishur modelet e reshjeve, duke kërcënuar potencialisht bujqësinë.
Studiuesit paralajmëruan gjithashtu se qarkullimi mund të jetë i vështirë për t’u rikthyer pasi të kolapsohet, edhe nëse nivelet e CO2 atmosferike reduktohen më pas.
