Komisioni Evropian e ka paralajmëruar Serbinë se mundësia e vazhdimit të bisedimeve për pranimin e saj në Bashkimin Evropian do të shqyrtohet, pasi vendi nga Ballkani e varrosi me nderime shtetërore dhe ushtarake Ratko Mlladiq, të dënuarin për gjenocid, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.
“Siç e dini, diskutimet mbi Grupin 3 janë duke u zhvilluar aktualisht me shtetet anëtare. Dhe, për këtë diskutim duhet të merren parasysh zhvillimet e fundit politike që i kemi parë”, tha Guillaume Mercier, zëdhënësi i Komisionit Evropian për zgjerimin, në një konferencë për shtyp të martën.
Për vite me radhë, Komisioni Evropian ka mbështetur vazhdimin e bisedimeve për pranim midis Bashkimit Evropian dhe Serbisë, duke rekomanduar hapjen e Grupit 3, për të cilin Serbia konsiderohet teknikisht e gatshme.
Angazhimi i fundit intensiv mbi këtë çështje ishte para pushimeve verore, kur Komisioni Evropian u bëri thirrje shteteve anëtare të arrinin një marrëveshje për hapjen e këtij grupi dhe kështu të zhbllokonin procesin e negociatave, i cili praktikisht kishte ngecur në pothuajse pesë vjetët e fundit.
“Në korrik, ne bëmë vlerësimin tonë në lidhje me Grupin 3. Ishte një vlerësim teknik i reformave dhe hapave të ndryshëm që duheshin përfunduar në mënyrë që Grupi 3 të ishte i hapur. Ky vlerësim u bë në korrik, bazuar në të gjithë elementët përkatës që ishin në dispozicion në atë kohë”, shpjegoi Mercier.
Serbia nuk ka hapur asnjë kapitull të ri negociatash që nga dhjetori i vitit 2021.
Fillimisht, arsyeja për këtë ishte mungesa e përputhshmërisë me politikën e jashtme të BE-së, kryesisht dështimi për të vendosur sanksione ndaj Rusisë në përgjigje të agresionit kundër Ukrainës, ndërsa më vonë gjendja e sundimit të ligjit nxiti më tej skepticizmin e disa shteteve anëtare.
Gjendja është ndërlikuar edhe më shumë tani pas ngjarjeve lidhur me vdekjen dhe varrosjen e Mlladiqit.
Mlladiq vdiq më 27 gusht në Hagë, ku po vuante dënimin, në moshën 85 vjeç, dhe u varros në Beograd të hënën me nderime shtetërore e ushtarake, duke ngjallur reagime të ashpra nga bashkësia ndërkombëtare.
Tribunali i Hagës e dënoi Mlladiqin me burgim të përjetshëm për gjenocid, krime të luftës dhe krime kundër njerëzimit, në qershor 2021.
Ai u shpall fajtor për gjenocidin e kryer kundër rreth 8.000 boshnjakëve në Srebrenicë, një zonë e mbrojtur nga OKB-ja, në verën e vitit 1995.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, lëshuan një deklaratë të përbashkët, duke i përshkruar skenat nga Beogradi gjatë varrimit të kriminelit të dënuar të luftës, Mlladiq, si “tronditëse”.
“Elementet e mbështetjes zyrtare, si dhe prania e disa zyrtarëve të lartë serbë në varrim, janë thellësisht dëshpëruese. Ato tregojnë dështimin për t’u përballur me kapitullin e errët të historisë së vonshme evropiane, dhe janë në kundërshtim me vlerat mbi të cilat bazohet rruga e Serbisë drejt Bashkimit Evropian”, theksuan në një deklaratë të përbashkët liderët e institucioneve kryesore evropiane.
Ndërkohë, von der Leyen së shpejti do të nisë turneun e saj të rregullt vjetor në vendet e rajonit. Ende nuk ka konfirmim nëse ajo do të vizitojë Serbinë me atë rast.
