Dy vende në Ballkan, midis mbajtësve të rekordit në Evropë
Çmimet e ushqimeve në Evropë janë rritur ndjeshëm në pesë vitet e fundit, por pagat minimale në shumicën e vendeve të analizuara janë rritur edhe më shpejt, kështu që fuqia blerëse e punëtorëve me të ardhurat më të ulëta në lidhje me ushqimin është përmirësuar në shumë vende.
Analiza e Euronews Business mbuloi 26 vende evropiane me një pagë minimale të përcaktuar ligjërisht, duke krahasuar rritjen e çmimeve të ushqimit dhe pijeve joalkoolike dhe ndryshimet në pagat minimale midis gushtit 2021 dhe gushtit 2026.
Sipas të dhënave të Eurostat, çmimet e ushqimit dhe pijeve joalkoolike në Bashkimin Evropian u rritën me 34 përqind gjatë asaj periudhe.
Rritja më e lartë midis anëtarëve të BE-së u regjistrua në Hungari, ku çmimet e ushqimeve u rritën me 57 përqind, e ndjekur nga Bullgaria me 54 përqind dhe Rumania me 53 përqind.
Rritja më e ulët në BE u regjistrua në Qipro, 21 përqind.
Në një grup më të gjerë prej 35 vendesh evropiane, rritja më e ulët e çmimeve të ushqimeve u regjistrua në Zvicër, vetëm pesë përqind. Turqia dalloi ndjeshëm nga pjesa tjetër e Evropës, me një rritje të çmimeve të ushqimeve dhe pijeve joalkoolike deri në 752 përqind në pesë vjet.
Ndër ekonomitë më të mëdha të BE-së, çmimet e ushqimeve u rritën me 25 përqind në Francë, 30 përqind në Itali, 34 përqind në Gjermani dhe 35 përqind në Spanjë.
Në të njëjtën kohë, pagat minimale statutore u rritën në shumicën e vendeve. Hungaria regjistroi rritjen më të lartë në BE, me 93 përqind, ndërsa paga minimale u rrit me 46 përqind në Gjermani, 29 përqind në Spanjë dhe 20 përqind në Francë.
Në Turqi, paga minimale në monedhën vendase u rrit me 82 përqind, ndërsa u dyfishua në Serbi, me 103 përqind, dhe Mal të Zi, me 102 përqind.
Megjithatë, thjesht krahasimi i rritjes përqindjeje të pagave dhe çmimeve nuk pasqyron plotësisht ndryshimin real të fuqisë blerëse. Kjo është arsyeja pse Euronews krahasoi se sa ushqim mund të blihet me pagën minimale bruto të një muaji në 2021 dhe 2026.
Vetëm në tre nga 26 vendet e analizuara, punëtorët me pagë minimale humbën fuqinë blerëse në lidhje me ushqimin.
Rënia më e madhe u regjistrua në Maltë, ku një punëtor që fiton pagën minimale tani mund të blejë rreth gjashtë përqind më pak ushqim sesa pesë vjet më parë. Në Spanjë, fuqia blerëse për ushqimin u ul me pesë përqind dhe në Francë me katër përqind.
Nga ana tjetër, përmirësimi më i madh u regjistrua në Serbi dhe Mal të Zi. Paga minimale në këto vende në gusht 2026 mund të blinte 37 përqind më shumë ushqim sesa në gusht 2021.
Rritje prej më shumë se 20 përqind u regjistrua gjithashtu në Kroaci, Shqipëri, Rumani, Hungari, Bullgari dhe Lituani.
Fuqia blerëse e pagës minimale në lidhje me ushqimin u rrit me dhjetë përqind në Irlandë, nëntë përqind në Gjermani, shtatë përqind në Greqi, gjashtë përqind në Belgjikë dhe Holandë dhe tre përqind në Portugali.
Në Turqi, pavarësisht një rritjeje të pagës minimale prej 823 përqind dhe çmimeve të ushqimeve prej 752 përqind, fuqia reale blerëse në lidhje me ushqimin u rrit vetëm me tetë përqind. /tesheshi
