Mungesa e ujit po vë në rrezik transportin, bujqësinë, prodhimin e energjisë
Një shpërthim i kontrolluar në shtratin e Danubit, pranë centralit bërthamor të Çernavodës në Rumani, është bërë simboli më i qartë i krizës së rëndë ujore që po përjeton Evropa.
Autoritetet rumune u detyruan të përdornin eksplozivë për të zhvendosur shkëmbinjtë që pengonin rrjedhën e ujit, me qëllim që të siguronin sasinë e nevojshme për ftohjen e reaktorëve bërthamorë.
Ky veprim i pazakontë tregon se sa serioze është situata. Reshjet e pakta dhe temperaturat shumë më të larta se mesatarja sezonale kanë bërë që shumë prej lumenjve më të mëdhenj të Evropës të arrijnë nivele alarmante.
Në fund të korrikut, sistemi gjerman i monitorimit të lumenjve raportoi nivele jashtëzakonisht të ulëta në 44 për qind të pikave të matjes në lumin Ren dhe në 78 për qind të pikave përgjatë Danubit.
Në zonën e Kaubit, pranë Koblencës, thellësia e lundrueshme e Renit zbriti në vetëm 25 centimetra, një nivel i ngjashëm me krizën e vitit 2018.
Probleme të ngjashme janë vërejtur edhe në lumin Po në Itali, si dhe në shumë lumenj të tjerë të Evropës Qendrore dhe Lindore.
Pasojat e para ndihen në transportin e mallrave. Kur niveli i ujit bie, anijet nuk mund të lëvizin me kapacitet të plotë, pasi rrezikojnë të prekin fundin e lumit. Në disa pjesë të Renit, mjetet lundruese po funksionojnë me vetëm një të pestën e kapacitetit të tyre, duke rritur kostot dhe kohën e transportit.
Kjo situatë po prek drejtpërdrejt furnizimin me drithëra, minerale, karburante dhe produkte kimike. Për ekonominë evropiane, kjo përkthehet në çmime më të larta dhe vështirësi më të mëdha logjistike.
Edhe industria po përballet me vështirësi. Për dekada me radhë, fabrikat janë ndërtuar pranë lumenjve pikërisht për të përfituar nga transporti i lirë dhe i shpejtë. Tani, shumë kompani po detyrohen t’i zhvendosin dërgesat drejt rrugëve automobilistike ose hekurudhave, duke rritur kostot dhe ndotjen.
Bujqësia është një tjetër sektor që po paguan një çmim të lartë. Në shumë zona, kanalet e ujitjes janë tharë ose kanë mbetur me sasi të pamjaftueshme uji.
Në deltën e lumit Po, depërtimi i ujit të detit po rrit përqendrimin e kripës në tokë, duke ulur pjellorinë e saj dhe duke dëmtuar prodhimin bujqësor.
Ndërkohë, kërkesa për ujë po rritet pikërisht në momentin kur rezervat po pakësohen. Holanda ka shpallur gjendjen e emergjencës për shkak të mungesës së ujit, ndërsa në Hungari mijëra njerëz kanë mbetur pa furnizim të rregullt me ujë të pijshëm.
Kriza po godet edhe sektorin energjetik. Centrali bërthamor i Paksit, në Hungari, i cili prodhon rreth 40 për qind të energjisë elektrike të vendit, është detyruar të kufizojë aktivitetin për shkak të mungesës së ujit të nevojshëm për ftohjen e reaktorëve.
Në Rumani, centrali i Çernavodës vazhdon të funksionojë falë ndërhyrjeve emergjente, ndërsa në Francë prodhimi i energjisë bërthamore është ulur për shkak të temperaturave të larta dhe mungesës së ujit.
Edhe hidrocentralet po përballen me vështirësi, pasi rezervuarët e tyre po tkurren vazhdimisht. Shkencëtarët theksojnë se problemi nuk lidhet vetëm me mungesën e reshjeve.
Ndryshimet klimatike po përshpejtojnë avullimin e ujit, ndërsa temperaturat më të larta po i bëjnë thatësirat më të shpeshta dhe më intensive.
Atmosfera më e ngrohtë thith më shumë lagështi nga toka, lumenjtë dhe liqenet, duke krijuar një cikël të ri ekstremesh klimatike, ku thatësirat e gjata pasohen nga stuhi dhe përmbytje të forta.
Kriza e këtij viti, po tregon se sfida nuk qëndron vetëm te pakësimi i ujit, por edhe te efekti zinxhir që ai shkakton në çdo sektor të jetës ekonomike dhe shoqërore.
Ajo që dikur konsiderohej një emergjencë e përkohshme po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një realitet të ri për Evropën. tesheshi
